Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

दुर्मद-कुरण्ड-वधः (The Slaying of Durmada and Kuraṇḍa) — Lalitopākhyāna Battle Continuation

इति भण्डवचः श्रुत्वा भृशं चत्वरयान्वितः / कुटिलाक्षः करङ्कादीनाजुहाव चमूपतीन्

iti bhaṇḍavacaḥ śrutvā bhṛśaṃ catvarayānvitaḥ / kuṭilākṣaḥ karaṅkādīnājuhāva camūpatīn

ครั้นได้ฟังถ้อยคำของผู้หลอกลวงนั้นแล้ว กุฏิลากษะก็เดือดดาลยิ่งนัก จึงเรียกบรรดาแม่ทัพ เช่น กะรังกะ เป็นต้น มาชุมนุม

itithus
iti:
Vākyārtha-sūcaka (उद्धरणसूचक)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormQuotative particle (इति-निपात)
bhaṇḍa-vacaḥmocking words
bhaṇḍa-vacaḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbhaṇḍa (प्रातिपदिक) + vacas (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2), Singular; Tatpuruṣa: bhaṇḍasya vacaḥ = jester’s words / mocking speech
śrutvāhaving heard
śrutvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootśru (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वा/ल्यप्), having heard
bhṛśamgreatly
bhṛśam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootbhṛśam (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण-अव्यय)
catvarayā-anvitaḥfilled with haste
catvarayā-anvitaḥ:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootcatvarayā (प्रातिपदिक) + anvita (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1), Singular; Tatpuruṣa/instrumental relation: catvarayā (tvarayā) anvitaḥ = endowed with haste
kuṭila-akṣaḥKuṭilākṣa (Crooked-eyed one)
kuṭila-akṣaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkuṭila (प्रातिपदिक) + akṣa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1), Singular; Karmadhāraya: kuṭilāṇi akṣīṇi yasya / kuṭilam akṣam = crooked-eyed (name/epithet)
karaṅka-ādīnKaraṅka and others
karaṅka-ādīn:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkaraṅka (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2), Plural; Tatpuruṣa: karaṅkādayaḥ = Karaṅka and others
ājuhāvasummoned/called
ājuhāva:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootā + hu (धातु)
FormPerfect (लिट्), Parasmaipada, 3rd person, Singular
camū-patīnarmy-commanders
camū-patīn:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootcamū (प्रातिपदिक) + pati (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2), Plural; Tatpuruṣa: camūnāṃ patayaḥ = lords of the army (commanders)