Shloka 29
Amṛta-Manthana and Lalitā’s Mohinī Intervention
Amṛtamanthana-Prasaṅga
Devanagari script
आसनस्थं महादेवो मुनिं स्वेच्छाविहारिणम् / पप्रच्छ पार्वतीजानिः स्वच्छस्फटिकसन्निभः
Transliteration
āsanasthaṃ mahādevo muniṃ svecchāvihāriṇam / papraccha pārvatījāniḥ svacchasphaṭikasannibhaḥ
Translation
มหาเทวะ ผู้เป็นสวามีแห่งปารวตี งามดุจผลึกใส ได้ตรัสถามฤๅษีผู้เที่ยวไปตามอัธยาศัยซึ่งนั่งอยู่บนอาสนะ
Word by Word
आसन-स्थम्seated on a seat
आसन-स्थम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootआसन (प्रातिपदिक) + स्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — Accusative singular; समासः सप्तमी-तत्पुरुषः (आसने स्थितः)
महादेवःMahādeva (Śiva)
महादेवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहादेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Nominative singular; समासः कर्मधारयः (महान् देवः)
मुनिम्the sage
मुनिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — Accusative singular
स्वेच्छा-विहारिणम्wandering at will
स्वेच्छा-विहारिणम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वेच्छा (प्रातिपदिक) + विहारिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — Accusative singular; समासः तृतीया/षष्ठी-तत्पुरुषः (स्वेच्छया विहारः यस्य/स्वेच्छया विहरति)
पप्रच्छasked
पप्रच्छ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-छ्/पृच्छ् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
पार्वती-जानिःthe husband of Pārvatī
पार्वती-जानिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपार्वती (प्रातिपदिक) + जानि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Nominative singular; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (पार्वत्याः जानिः = पति)
स्वच्छ-स्फटिक-सन्निभःresembling clear crystal
स्वच्छ-स्फटिक-सन्निभः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वच्छ (प्रातिपदिक) + स्फटिक (प्रातिपदिक) + सन्निभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (स्वच्छस्फटिकवत् सन्निभः = like clear crystal)