Previous Verse
Next Verse

Shloka 100

Vaṃśānuvārṇana and the Transition to the Fourth (Upasaṃhāra) Pada

सुकर्माणो ऽनुयाज्याख्याः पृषदाज्याशिनस्तु ये / उपयाज्याः सुधर्माण इति देवाः प्रकीर्त्तिताः

sukarmāṇo 'nuyājyākhyāḥ pṛṣadājyāśinastu ye / upayājyāḥ sudharmāṇa iti devāḥ prakīrttitāḥ

ผู้ที่เสวยพฤษทาชยะ เรียกว่า “สุกรรมาณะ” เป็นอนุยาชยะ; ส่วนผู้ที่เป็น “สุธรรมาณะ” เรียกว่า อุปยาชยะ—ดังนี้เหล่าเทวะจึงถูกสรรเสริญกล่าวขาน

sukarmāṇaḥthe good-doers
sukarmāṇaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsu-karman (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); कर्मधारयः—‘सु कर्म येषां ते’ (good-doers)
anuyājya-ākhyāḥcalled ‘anuyājya’
anuyājya-ākhyāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootanuyājya (प्रातिपदिक) + ākhyā (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); तत्पुरुषः—‘अनुयाज्य-नामकाः’
pṛṣad-ājya-āśinaḥpartakers of pṛṣad-ghee
pṛṣad-ājya-āśinaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpṛṣad-ājya (प्रातिपदिक-समास) + āśin (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); तत्पुरुषः—‘पृषदाज्यं अश्नन्ति’ (eaters/partakers of pṛṣad-ghee)
tuindeed/but
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle (निपात)
yewho
ye:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
upayājyāḥto be worshipped in the upayāja offerings
upayājyāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootupa-yājya (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); ‘to be worshipped in the upayāja’
sudharmāṇaḥthe virtuous ones
sudharmāṇaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsu-dharman (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); कर्मधारयः—‘सु धर्म येषां ते’ (righteous/virtuous)
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/उद्धरण)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormQuotative particle (इति-निपात)
devāḥthe gods
devāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
prakīrttitāḥare proclaimed/are described
prakīrttitāḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra√kīrt (धातु) + ta (कृत्-प्रत्यय)
FormPast passive participle (क्त/कृदन्त), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); passive sense