Previous Verse
Next Verse

Shloka 48

लोकज्ञान-वर्णन (Lokajñāna-varṇana) — Description of World-Knowledge / Cosmogonic Classification

श्वापदो द्वीपिनो हस्ती वानरः पक्षिपञ्चमः / औदकाः पशवः षष्ठाः सप्तमास्तु सरीसृपाः

śvāpado dvīpino hastī vānaraḥ pakṣipañcamaḥ / audakāḥ paśavaḥ ṣaṣṭhāḥ saptamāstu sarīsṛpāḥ

สัตว์ดุร้าย (ศวาปท), เสือและพวก (ทวีปิน), ช้าง, วานร—ประการที่ห้าคือนก; ประการที่หกคือสัตว์น้ำ; และประการที่เจ็ดคือสัตว์เลื้อยคลาน

śvāpadāḥbeasts of prey/wild animals
śvāpadāḥ:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootśvāpad (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā vibhakti (प्रथमा/1st case), Bahuvacana (बहुवचन)
dvīpinaḥtigers/leopards (striped beasts)
dvīpinaḥ:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootdvīpin (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā vibhakti (प्रथमा/1st case), Bahuvacana (बहुवचन)
hastīelephant
hastī:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Roothastin (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā vibhakti (प्रथमा/1st case), Ekavacana (एकवचन) (collective sense possible)
vānaraḥmonkey
vānaraḥ:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootvānara (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā vibhakti (प्रथमा/1st case), Ekavacana (एकवचन) (collective sense possible)
pakṣi-pañcamaḥthe fifth (category): birds
pakṣi-pañcamaḥ:
Kartā (कर्ता)
TypeAdjective
Rootpakṣin (प्रातिपदिक) + pañcama (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā vibhakti (प्रथमा/1st case), Ekavacana (एकवचन); tatpuruṣa: pakṣiṇāṃ pañcamaḥ (the fifth category is birds)
audakāḥaquatic
audakāḥ:
Kartā (कर्ता)
TypeAdjective
Rootaudaka (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā vibhakti (प्रथमा/1st case), Bahuvacana (बहुवचन); viśeṣaṇa of paśavaḥ
paśavaḥanimals
paśavaḥ:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootpaśu (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā vibhakti (प्रथमा/1st case), Bahuvacana (बहुवचन)
ṣaṣṭhāḥsixth
ṣaṣṭhāḥ:
Kartā (कर्ता)
TypeAdjective
Rootṣaṣṭha (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā vibhakti (प्रथमा/1st case), Bahuvacana (बहुवचन); ordinal qualifying audakāḥ paśavaḥ
saptamāḥseventh
saptamāḥ:
Kartā (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsaptama (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā vibhakti (प्रथमा/1st case), Bahuvacana (बहुवचन); ordinal qualifying sarīsṛpāḥ
tuindeed/and
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormNipāta (निपात)
sarīsṛpāḥreptiles/creeping creatures
sarīsṛpāḥ:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootsarīsṛpa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā vibhakti (प्रथमा/1st case), Bahuvacana (बहुवचन)