Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

Lokakalpanā / The Ordering of the Worlds

Cosmogony and Earth’s Retrieval

आस्थाय रूपमतुलं वाराहममितं हरिः / पृथिव्युद्धरणार्थाय प्रविवेश रसातलम्

āsthāya rūpamatulaṃ vārāhamamitaṃ hariḥ / pṛthivyuddharaṇārthāya praviveśa rasātalam

พระหริทรงรับรูปวราหะอันหาที่เปรียบมิได้และไร้ขอบเขต แล้วเสด็จเข้าสู่รสาตละเพื่อกู้และยกแผ่นดินขึ้น

āsthāyahaving assumed
āsthāya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Root√sthā (धाातु) with ā- (आ)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त/ल्यबन्त), ‘having assumed/taken’
rūpamform
rūpam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrūpa (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
atulamincomparable
atulam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootatula (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); विशेषण of rūpam
vārāhamboar-like (of a boar)
vārāham:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootvārāha (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); विशेषण of rūpam
amitamimmeasurable
amitam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootamita (कृदन्त; √mā/मा with a-/अ)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); PPP used adjectivally; विशेषण of rūpam
hariḥHari (Viṣṇu)
hariḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roothari (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
pṛthivī-uddharaṇa-arthāyafor the purpose of lifting up the earth
pṛthivī-uddharaṇa-arthāya:
Sampradāna (सम्प्रदान/उद्देश्य)
TypeNoun
Rootpṛthivī (प्रातिपदिक) + uddharaṇa (प्रातिपदिक; from ud-√hṛ/हृ) + artha (प्रातिपदिक)
FormDative (4th/चतुर्थी), Singular (एकवचन); प्रयोजन-द्योतक (purpose)
praviveśaentered
praviveśa:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√viś (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd Person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन); Parasmaipada (परस्मैपद)
rasātalamRasātala (netherworld)
rasātalam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrasātala (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)