Previous Verse
Next Verse

Shloka 55

मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara

मतिश्च सुमतिश्चैव ऋतसत्यौ तथैधनः / अधृतिर्विधृतिश्चैव दमो नियम एव च

matiśca sumatiścaiva ṛtasatyau tathaidhanaḥ / adhṛtirvidhṛtiścaiva damo niyama eva ca

มติและสุมติ ฤตะและสัตยะ รวมทั้งไอธนะ; อีกทั้ง อธฤติ วิธฤติ ดมะ และนิยามะ

मतिःthought/intellect
मतिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात
सुमतिःgood understanding
सुमतिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसु (उपसर्ग) + मति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात (particle: 'indeed/only')
ऋतसत्यौṚta and Satya (two names)
ऋतसत्यौ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक) + सत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; द्वन्द्व-समास (ऋतं च सत्यं च)
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारार्थक
इधनःfuel/kindling (name)
इधनः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootइधन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अधृतिःnon-support/instability (name)
अधृतिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअधृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विधृतिःsupport/maintenance (name)
विधृतिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवि (उपसर्ग) + धृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात
दमःself-control
दमः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootदम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नियमःdiscipline/restraint
नियमः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootनियम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात