Previous Verse
Next Verse

Shloka 160

व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages

कालेन प्रतिसृष्टानि युगानां च विवर्त्तनम् / एतेन क्रमयोगेन कल्पमन्वन्तराणि च

kālena pratisṛṣṭāni yugānāṃ ca vivarttanam / etena kramayogena kalpamanvantarāṇi ca

ด้วยกาล ยุคทั้งหลายถูกสร้างขึ้นใหม่ และการหมุนเวียนของยุคก็ดำเนินไป; ด้วยลำดับเช่นนี้เอง กัลป์และมันวันตระจึงเป็นไป

kālenaby time
kālena:
Karaṇa (करण/instrument)
TypeNoun
Rootkāla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; कर्तृ/करणे (by/through time)
pratisṛṣṭānire-created, produced again
pratisṛṣṭāni:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/predicate adjective)
TypeAdjective
Rootprati-sṛj (धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन; भूतकृदन्त (past passive participle) √सृज् ‘to create’ with प्रति-; ‘created anew/again’
yugānāmof the yugas (ages)
yugānām:
Sambandha (सम्बन्ध/genitive)
TypeNoun
Rootyuga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/genitive), बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
vivarttanamthe recurrence/turning (cycle)
vivarttanam:
Karma (कर्म/object; coordinated item)
TypeNoun
Rootvivarttana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; भाववाचक (act/state of turning/recurrence)
etenaby this
etena:
Karaṇa (करण/instrument)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; ‘by this’
krama-yogenaby the ordered sequence
krama-yogena:
Karaṇa (करण/instrument; method)
TypeNoun
Rootkrama (प्रातिपदिक) + yoga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; तत्पुरुषः (क्रमस्य योगः) ‘connection/sequence-order’; साधने
kalpakalpa (aeon)
kalpa:
Karma (कर्म/object; listed item)
TypeNoun
Rootkalpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; समाहारे (as item in list)
manvantarāṇimanvantaras
manvantarāṇi:
Karma (कर्म/object; listed item)
TypeNoun
Rootmanvantara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन; तत्पुरुषः (मनु + अन्तर)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)