Shloka 35
चतुर्युगाख्यान (Caturyuga-Ākhyāna) — Yuga-wise Origins and Measurements of Beings
Devanagari script
ऋचो यजूंसामानि ब्रह्मणो ऽङ्गानि च श्रुतिः / मन्वन्तरस्यातीतस्य स्मृत्वाचारान्मनुर्जगौ
Transliteration
ṛco yajūṃsāmāni brahmaṇo 'ṅgāni ca śrutiḥ / manvantarasyātītasya smṛtvācārānmanurjagau
Translation
ฤค ยชุส และสามะ—คือศรุติ อันเป็นอวัยวะแห่งพรหมัน เมื่อระลึกถึงจารีตแห่งมันวันตระที่ล่วงไปแล้ว มนูจึงกล่าวถ้อยคำนั้นออกมา
Word by Word
ऋचःṚg-verses
ऋचः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootऋच् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
यजूंषिYajus-formulas
यजूंषि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयजुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सामानिSāman-chants
सामानि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
ब्रह्मणःof Brahman / of the Veda
ब्रह्मणः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
अङ्गानिlimbs/parts
अङ्गानि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
श्रुतिःśruti (revelation)
श्रुतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootश्रुति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मन्वन्तरस्यof the manvantara
मन्वन्तरस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootमन्वन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
अतीतस्यpast
अतीतस्य:
Vishesana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअतीत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
स्मृत्वाhaving remembered
स्मृत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund): ‘having remembered’
आचारान्practices
आचारान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआचार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
मनुःManu
मनुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
जगौsang/uttered
जगौ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगै (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद