Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

Amāvasyā-Pitṛtarpaṇa: Purūravas and the Soma-Based Ancestral Offering (अमावस्या-पितृतर्पण / सोमतर्पण-विधि)

निर्वातेष्त्रथ पक्षेषु पित्र्येण विधिना दिवि / सुधामृतेन राजैन्द्रस्तर्प यामास वै पितॄन्

nirvāteṣtratha pakṣeṣu pitryeṇa vidhinā divi / sudhāmṛtena rājaindrastarpa yāmāsa vai pitṝn

ครั้นถึงปักษ์อันสงบไร้ลม ณ สวรรค์ ตามพิธีแห่งปิตฤ พระราชาได้บำรุงปิตฤทั้งหลายด้วยสุธาอมฤตให้เอิบอิ่ม

निर्वातेषुin windless (conditions/places)
निर्वातेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootनिर्वात (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative (7th/सप्तमी), Plural
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
FormParticle/conjunction (निपात)
पक्षेषुin the fortnights
पक्षेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपक्ष (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative (7th/सप्तमी), Plural
पित्र्येणancestral; pertaining to the Pitṛs
पित्र्येण:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपित्र्य (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Instrumental (3rd/तृतीया), Singular; qualifying विधिना
विधिनाby the rite/procedure
विधिना:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental (3rd/तृतीया), Singular
दिविin heaven
दिवि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Locative (7th/सप्तमी), Singular
सुधामृतेनwith nectar-like ambrosia
सुधामृतेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसुधा + अमृत (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Instrumental (3rd/तृतीया), Singular; तत्पुरुष-समास (सुधायाः अमृतम्)
राजैन्द्रःthe king of kings
राजैन्द्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् + इन्द्र (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; कर्मधारय-समास (राजा इन्द्र इव/राज्ञाम् इन्द्रः)
तर्पयामासsatisfied; propitiated
तर्पयामास:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootतृप् (धातु) → तर्पय (णिच्) + आस् (धातु)
FormPeriphrastic perfect (लिट्-परस्मैपद, आम्-प्रत्यय), 3rd Person, Singular; causative of तृप् (to satisfy)
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
FormParticle (निपात), emphasis
पितॄन्the ancestors (Pitṛs)
पितॄन्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd/द्वितीया), Plural