Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

Nīlakaṇṭha-nāmotpatti-kathana

Origin of the Epithet “Nīlakaṇṭha”

त्वं धाता त्वं च कर्तासि त्वं लोकान्सृजसि प्रभो / त्वत्प्रसादाच्च कल्याणं प्राप्तं त्रैलोक्यमव्ययम्

tvaṃ dhātā tvaṃ ca kartāsi tvaṃ lokānsṛjasi prabho / tvatprasādācca kalyāṇaṃ prāptaṃ trailokyamavyayam

ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า พระองค์ทรงเป็นผู้ทรงธำรงและผู้กระทำ พระองค์ทรงสร้างโลกทั้งหลาย ด้วยพระกรุณาของพระองค์ ไตรโลกอันไม่เสื่อมสลายจึงบังเกิดสิริมงคล

tvamyou
tvam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (प्रातिपदिक)
FormPronoun (सर्वनाम), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
dhātāthe sustainer/creator
dhātā:
Pradhāna-predicative (विधेय)
TypeNoun
Rootdhātṛ (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); agent noun
tvamyou
tvam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (प्रातिपदिक)
FormPronoun, Nominative, Singular
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक)
kartāthe doer
kartā:
Pradhāna-predicative (विधेय)
TypeNoun
Rootkartṛ (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); agent noun
asiare
asi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√as (धातु; अस्)
FormPresent (लट्), 2nd person (मध्यमपुरुष), Singular (एकवचन)
tvamyou
tvam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (प्रातिपदिक)
FormPronoun, Nominative, Singular
lokānworlds
lokān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Plural (बहुवचन)
sṛjasicreate
sṛjasi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√sṛj (धातु; सृज्)
FormPresent (लट्), 2nd person (मध्यमपुरुष), Singular (एकवचन); parasmaipada
prabhoO Lord
prabho:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootprabhu (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Vocative (8th/सम्बोधन), Singular (एकवचन)
tvatfrom you
tvat:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootyusmad (प्रातिपदिक)
FormPronoun, Ablative (5th/पञ्चमी), Singular (एकवचन); base form used in compound
prasādātfrom (your) grace
prasādāt:
Hetu (हेतु/कारण; अपादान)
TypeNoun
Rootprasāda (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Ablative (5th/पञ्चमी), Singular (एकवचन)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction/particle
kalyāṇamwelfare/auspicious good
kalyāṇam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkalyāṇa (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
prāptamhas been obtained
prāptam:
Pradhāna-predicative (विधेय)
TypeAdjective
Rootpra-āp-ta (कृदन्त; √āp आप् + pra)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); भूतकृदन्त (क्त) predicative with kalyāṇam
trailokyamthe three worlds
trailokyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottri-loka (प्रातिपदिक: tri + loka)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); द्विगु-समास ‘three worlds’
avyayamimperishable
avyayam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootavyaya (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); agrees with trailokyam