Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

ध्रुवचर्याकीर्तनं / Dhruva-caryā-kīrtana

Account of Dhruva’s Course and Related Cosmological Ordering

उवाच परमं वाक्यं तेषां संशयनिर्णयम् / अस्मिन्नर्थे माहाप्राज्ञैर्यदुक्तं ज्ञानबुद्धिभिः

uvāca paramaṃ vākyaṃ teṣāṃ saṃśayanirṇayam / asminnarthe māhāprājñairyaduktaṃ jñānabuddhibhiḥ

แล้วเขากล่าวถ้อยคำอันประเสริฐเพื่อชี้ขาดความสงสัยของพวกเขา—ตามที่มหาปราชญ์ผู้มีญาณปัญญาได้กล่าวไว้ในเรื่องนี้

uvācasaid
uvāca:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
paramamsupreme, excellent
paramam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootparama (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
vākyamstatement
vākyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvākya (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
teṣāmof them
teṣām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Genitive (6th/षष्ठी), Plural (बहुवचन)
saṃśaya-nirṇayamresolution of doubt
saṃśaya-nirṇayam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsaṃśaya (प्रातिपदिक) + nirṇaya (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (षष्ठी-तत्पुरुष: संशयस्य निर्णयः); Masculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
asminin this
asmin:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन)
arthematter, topic
arthe:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootartha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन)
mahā-prājñaiḥby great sages/wise ones
mahā-prājñaiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + prājña (प्रातिपदिक)
FormKarmadhāraya (महान्तः प्राज्ञाः); Masculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Plural (बहुवचन)
yatwhich
yat:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); relative pronoun
uktamsaid
uktam:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootvac (धातु) + kta (क्त)
FormPast passive participle (कर्मणि भूतकृदन्त/क्त), Neuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
jñāna-buddhibhiḥwith knowledge and understanding
jñāna-buddhibhiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootjñāna (प्रातिपदिक) + buddhi (प्रातिपदिक)
FormDvandva (इतरेतर-द्वन्द्व: ज्ञानं च बुद्धिश्च); Feminine (स्त्रीलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Plural (बहुवचन)