Previous Verse
Next Verse

Shloka 31

ध्रुवचर्याकीर्तनं / Dhruva-caryā-kīrtana

Account of Dhruva’s Course and Related Cosmological Ordering

मनुष्यानौषधेनेह स्वधया तु पितॄनपि / अमृतेन सुरान्सर्वांस्त्रींस्त्रिभिस्तर्पयत्यसौ

manuṣyānauṣadheneha svadhayā tu pitṝnapi / amṛtena surānsarvāṃstrīṃstribhistarpayatyasau

เขาย่อมบำรุงมนุษย์ด้วยโอสถ บำรุงปิตฤด้วยสวธา และบำรุงเทวะทั้งปวงด้วยอมฤต—ทำให้ทั้งสามหมู่พึงพอใจด้วยสามสิ่ง

manuṣyānhumans
manuṣyān:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootmanuṣya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural)
auṣadhenawith herbs/medicine
auṣadhena:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootauṣadha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
ihahere
iha:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootiha (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place: here)
svadhayāby svadhā (ancestral offering)
svadhayā:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootsvadhā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
tuand/but
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय (particle), विशेषार्थ (but/indeed)
pitṝnthe ancestors
pitṝn:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural)
apialso
api:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-कारक-अव्यय (also/even)
amṛtenawith nectar
amṛtena:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootamṛta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
surānthe gods
surān:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootsura (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural)
sarvānall
sarvān:
Viśeṣaṇa (विशेषण/modifier)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural); विशेषण
trīnthree
trīn:
Viśeṣaṇa (विशेषण/modifier)
TypeAdjective
Roottri (प्रातिपदिक; संख्या)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural); संख्यावाचक-विशेषण
tribhiḥby three (means)
tribhiḥ:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeAdjective
Roottri (प्रातिपदिक; संख्या)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural); संख्यावाचक-विशेषण
tarpayatisatisfies/refreshes
tarpayati:
Kriyā (क्रिया/Action)
TypeVerb
Root√tṛp (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद (Parasmaipada), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)
asauthat one (he)
asau:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootasau (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)