Previous Verse
Next Verse

Shloka 77

प्लक्षद्वीपवर्णनम्

Description of Plakṣa-dvīpa

क्रैञ्चद्वीपः समुद्रेण दधिमण्डौदकेन तु / आवृतः सर्वतः श्रीमान्क्रैञ्चद्वीपसमेन तु

kraiñcadvīpaḥ samudreṇa dadhimaṇḍaudakena tu / āvṛtaḥ sarvataḥ śrīmānkraiñcadvīpasamena tu

เกรัญจทวีปถูกโอบล้อมรอบด้านด้วยมหาสมุทรที่เป็นน้ำดธิมัณฑะ; ทวีปอันรุ่งเรืองนั้นถูกห้อมล้อมโดยความกว้างที่เสมอกับตน

kraiñcadvīpaḥKraiñca-dvīpa (the Kraiñca island-continent)
kraiñcadvīpaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootkraiñca + dvīpa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (masculine/पुंलिङ्ग), Prathamā, Ekavacana; Ṣaṣṭhī-tatpuruṣa ‘kraiñcasya dvīpaḥ’
samudreṇaby the ocean
samudreṇa:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootsamudra (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Tṛtīyā vibhakti (instrumental/तृतीया), Ekavacana
dadhimaṇḍa-udakenawith buttermilk-water (whey)
dadhimaṇḍa-udakena:
Karaṇa (करण/Instrument; specifying ocean’s water)
TypeNoun
Rootdadhi + maṇḍa + udaka (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग (neuter/नपुंसक), Tṛtīyā, Ekavacana; tatpuruṣa (determinative) ‘dadhimaṇḍasya udakam’ = water of whey/buttermilk
tuindeed
tu:
Sambandha (particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormNipāta (particle/निपात)
āvṛtaḥwas surrounded/covered
āvṛtaḥ:
Kriyā (क्रिया/predicate)
TypeVerb
Rootā + vṛ (धातु) + ta (कृत्)
FormKṛdanta: Bhūta-kṛdanta (past passive participle), Puṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; passive sense
sarvataḥon all sides
sarvataḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (adverbial)
TypeIndeclinable
Rootsarvatas (अव्यय)
FormDeśa-avyaya (adverb of place/देश-अव्यय)
śrīmānsplendid; prosperous
śrīmān:
Viśeṣaṇa (attribute of kraiñcadvīpaḥ)
TypeAdjective
Rootśrīmat (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; possessive adjective (मतुप्)
kraiñcadvīpa-samenaequal to Kraiñcadvīpa
kraiñcadvīpa-samena:
Karaṇa (करण/standard of comparison in instrumental)
TypeAdjective
Rootkraiñcadvīpa + sama (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Tṛtīyā, Ekavacana; tatpuruṣa ‘kraiñcadvīpena samaḥ’ (equal to Kraiñcadvīpa) used instrumentally in comparison
tuindeed
tu:
Sambandha (particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormNipāta (particle)