Previous Verse
Next Verse

Shloka 185

प्लक्षद्वीपवर्णनम्

Description of Plakṣa-dvīpa

शेषाणां तु परिच्छेदः सौक्ष्म्यान्नेह विभाव्यते / भूतेभ्यः परतस्तेभ्यो व्यालोका सा धरा स्मृता

śeṣāṇāṃ tu paricchedaḥ saukṣmyānneha vibhāvyate / bhūtebhyaḥ paratastebhyo vyālokā sā dharā smṛtā

ขอบเขตของตัตตวะที่เหลือย่อมไม่อาจพิจารณาได้ที่นี่เพราะละเอียดนัก ส่วนที่อยู่เหนือภูตทั้งหลาย เรียกว่า “ธรา” นามว่า วยาลอกา

śeṣāṇāmof the remaining (things)
śeṣāṇām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootśeṣa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Plural (बहुवचन)
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle/conjunction (निपात), adversative/emphatic
paricchedaḥdetermination; delimitation
paricchedaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpariccheda (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
saukṣmyātdue to subtlety
saukṣmyāt:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootsaukṣmya (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Ablative (5th/पञ्चमी), Singular (एकवचन)
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormNegation particle (निषेध-निपात)
ihahere
iha:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootiha (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण) of place
vibhāvyateis discerned/ascertained
vibhāvyate:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi√bhū (धातु)
FormPresent tense (लट्), Passive voice (कर्मणि प्रयोग), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
bhūtebhyaḥfrom the elements/beings
bhūtebhyaḥ:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootbhūta (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Ablative (5th/पञ्चमी), Plural (बहुवचन)
paratasbeyond; further than
paratas:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootparatas (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण) meaning 'beyond/afterwards'
tebhyaḥfrom those
tebhyaḥ:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPronoun (सर्वनाम), Ablative (5th/पञ्चमी), Plural (बहुवचन)
vyālokāthe 'vyāloka' (a further subtle principle)
vyālokā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvyāloka (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
that
:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPronoun (सर्वनाम), Feminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
dharāearth; the supporting (principle)
dharā:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootdharā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
smṛtāis considered/remembered as
smṛtā:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√smṛ (धातु) + ta (क्त)
FormPast passive participle (क्त-कृदन्त), Feminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)