Previous Verse
Next Verse

Shloka 74

कैलास-मन्दाकिनी-स्वच्छोदा-लौहित्य-सरयू-उद्गमवर्णनम्

Kailāsa and the Origins of Mandākinī, Svacchodā, Lauhitya, and Sarayū

यानि किंपुरुषाद्यानि तेषु देवो न वर्षति / उद्भिदान्युदकान्यत्र प्रवहन्ति सरिद्वराः

yāni kiṃpuruṣādyāni teṣu devo na varṣati / udbhidānyudakānyatra pravahanti saridvarāḥ

ในดินแดนอย่างกิมปุรุษะเป็นต้น เทพ (เมฆ) มิได้โปรยฝน; ณ ที่นั้นมีสายน้ำอันเกิดจากพืชพรรณไหลริน และแม่น้ำอันประเสริฐก็ไหลไป

yāniwhich (things)
yāni:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative/Accusative (1st/2nd: प्रथमा/द्वितीया), Plural (बहुवचन)
kiṃpuruṣa-ādyānibeginning with Kiṃpuruṣa (regions)
kiṃpuruṣa-ādyāni:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkiṃpuruṣa + ādi (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative/Accusative (प्रथमा/द्वितीया), Plural (बहुवचन); adjective qualifying yāni; compound: ādi-śabda with prior member (…-ādi)
teṣuin those (places)
teṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter (पुं/नपुंसक), Locative (7th: सप्तमी), Plural (बहुवचन)
devaḥthe god (rain-god)
devaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st: प्रथमा), Singular (एकवचन)
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormNegation particle (निषेध-अव्यय)
varṣatirains
varṣati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvṛṣ (धातु)
FormPresent tense (लट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
udbhidānispringing up (from the ground)
udbhidāni:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootudbhid (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative/Accusative (प्रथमा/द्वितीया), Plural (बहुवचन); adjective qualifying udakāni
udakāniwaters
udakāni:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootudaka (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st: प्रथमा), Plural (बहुवचन)
atrahere
atra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
FormAdverb (देशवाचक-अव्यय)
pravahantiflow forth
pravahanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra + vah (धातु)
FormPresent tense (लट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
saridvarāḥexcellent rivers
saridvarāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsarit + vara (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st: प्रथमा), Plural (बहुवचन); karmadhāraya: ‘excellent rivers’