Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

कैलास-मन्दाकिनी-स्वच्छोदा-लौहित्य-सरयू-उद्गमवर्णनम्

Kailāsa and the Origins of Mandākinī, Svacchodā, Lauhitya, and Sarayū

तस्यास्तीरे वनं दिव्यं विश्रुतं सुरभीति वै / सव्योत्तरेण कैलासाच्छिवः सत्त्वौषधिर्गिरिः

tasyāstīre vanaṃ divyaṃ viśrutaṃ surabhīti vai / savyottareṇa kailāsācchivaḥ sattvauṣadhirgiriḥ

ที่ฝั่งของนางมีป่าเทวะอันเลื่องชื่อว่า สุรภี; ทางซ้าย-เหนือของไกรลาสมีภูเขาชื่อ ศิวะ อุดมด้วยสมุนไพรสัตตวะ

tasyāḥof that (river)
tasyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
tīreon the bank
tīre:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roottīra (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन)
vanamforest
vanam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvana (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
divyamdivine
divyam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdivya (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); qualifying vanam
viśrutamwell-known
viśrutam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootviśruta (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); qualifying vanam
surabhīSurabhī (name)
surabhī:
Saṃjñā (संज्ञा)
TypeNoun
Rootsurabhī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); used as name of the forest (surabhīti)
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormQuotative particle (इति-अव्यय)
vaiindeed
vai:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
FormEmphatic particle (निपात)
savya-uttareṇato the left-north (northwest) side
savya-uttareṇa:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootsavya (प्रातिपदिक) + uttara (प्रातिपदिक)
FormNeuter/Adjectival used adverbially, Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन); ‘by/on the left-northern side’
kailāsātfrom Kailāsa
kailāsāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootkailāsa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Ablative (5th/पञ्चमी), Singular (एकवचन)
śivaḥauspicious
śivaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśiva (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); predicate adjective for giriḥ (‘auspicious’)
sattva-auṣadhiḥ(with) potent herbs
sattva-auṣadhiḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeNoun
Rootsattva (प्रातिपदिक) + auṣadhi (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); as epithet ‘having/with potent herbs’ (understood as auṣadhiḥ)
giriḥmountain
giriḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootgiri (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)