Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

Pṛthivy-Āyāma-Vistara (Extent of the Earth) and Jambūdvīpa–Navavarṣa Description

विस्तरान्मण्डलाच्चैव योजनैस्तन्निबोधत / शतमेकं सहस्राणां योजनाग्रात्समन्ततः

vistarānmaṇḍalāccaiva yojanaistannibodhata / śatamekaṃ sahasrāṇāṃ yojanāgrātsamantataḥ

จงเข้าใจความกว้างและวงรอบของมันเป็นหน่วยโยชนะ; โดยรอบทุกทิศแผ่ไปถึงหนึ่งร้อยโยชนะจากหมู่พันนั้น

vistarātfrom the extent/expanse
vistarāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootvistara (प्रातिपदिक)
FormPuṃ/Napuṃ (m./n.); here Ablative: Pañcamī vibhakti (Abl./5th), Ekavacana (sg.)
maṇḍalātfrom the circle/orb
maṇḍalāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootmaṇḍala (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga (n.), Pañcamī vibhakti (Abl./5th), Ekavacana (sg.)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta (conjunction)
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormAvadhāraṇa-nipāta (emphasis)
yojanaiḥby yojanas (units of distance)
yojanaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootyojana (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga (n.), Tṛtīyā vibhakti (Instr./3rd), Bahuvacana (pl.)
tatthat (it)
tat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga (n.), Dvitīyā vibhakti (Acc./2nd), Ekavacana (sg.)
nibodhataunderstand, take note
nibodhata:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootni + √budh (धातु)
FormLoṭ lakāra (Imperative), Madhyama-puruṣa (2nd), Bahuvacana (pl.), Ātmanepada
śatama hundred
śatam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśata (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga (n.), Prathamā/Dvitīyā (Nom./Acc.), Ekavacana (sg.); numeral noun
ekamone
ekam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rooteka (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga (n.), Prathamā/Dvitīyā (Nom./Acc.), Ekavacana (sg.); numeral adjective qualifying śatam
sahasrāṇāmof thousands
sahasrāṇām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootsahasra (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga (n.), Ṣaṣṭhī vibhakti (Gen./6th), Bahuvacana (pl.)
yojanāgrātfrom the yojana-limit/measure
yojanāgrāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootyojana (प्रातिपदिक) + agra (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga (n.)/Puṃliṅga (m.) in usage; here Ablative: Pañcamī vibhakti (Abl./5th), Ekavacana (sg.); tatpuruṣa: yojanānām agraṃ = yojanāgra (end/limit in yojanas)
samantataḥon all sides, all around
samantataḥ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootsamantataḥ (अव्यय)
FormPariṇāma/Deśa-avyaya (adverb: 'on all sides')