Previous Verse
Next Verse

Shloka 61

Pṛthivy-Āyāma-Vistara (Extent of the Earth) and Jambūdvīpa–Navavarṣa Description

कालाम्रस्य रसं पीत्वा सर्वे च स्थिरयौवनाः / दक्षिणेन तु श्वेतस्य नीलस्यैवोत्तरेण च

kālāmrasya rasaṃ pītvā sarve ca sthirayauvanāḥ / dakṣiṇena tu śvetasya nīlasyaivottareṇa ca

เมื่อดื่มรสมะม่วงดำ (กาลามระ) แล้ว ทุกคนคงความเยาว์วัยมั่นคง—ทางใต้แห่งภูเขาศเวตะ และทางเหนือแห่งภูเขานีละ

kāla-āmrasyaof the black mango (tree/fruit)
kāla-āmrasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootkāla (प्रातिपदिक) + āmra (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (षष्ठी/6), Singular (एकवचन); समासः—कर्मधारयः (कालः आम्रः)
rasamjuice
rasam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrasa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन)
pītvāhaving drunk
pītvā:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootpā (धाातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त/ल्यप्), ‘having drunk’
sarveall (of them)
sarve:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Plural (बहुवचन)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction/particle (समुच्चय/निपात)
sthira-yauvanāḥof steady youth; ever-youthful
sthira-yauvanāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsthira (प्रातिपदिक) + yauvana (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Plural (बहुवचन); समासः—तत्पुरुषः (स्थिरं यौवनं येषाम्)
dakṣiṇenato the south / on the southern side
dakṣiṇena:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdakṣiṇa (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Instrumental (तृतीया/3), Singular (एकवचन); दिशावाचक
tubut/indeed
tu:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle (निपात), contrast/emphasis
śvetasyaof the white (one)
śvetasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootśveta (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter (पुं/नपुंसक), Genitive (षष्ठी/6), Singular (एकवचन)
nīlasyaof the blue (one)
nīlasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootnīla (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter (पुं/नपुंसक), Genitive (षष्ठी/6), Singular (एकवचन)
evaindeed/just
eva:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormEmphatic particle (अवधारण-निपात)
uttareṇato the north / on the northern side
uttareṇa:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootuttara (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Instrumental (तृतीया/3), Singular (एकवचन); दिशावाचक
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction/particle (समुच्चय/निपात)