Previous Verse
Next Verse

Shloka 63

Priyavrata-vaṃśa and Saptadvīpa Vibhāga (प्रियव्रतवंशः सप्तद्वीपविभागश्च)

बभूव तस्मिन् राज्ये तंभरतस्त्वभ्यषेचयत् / पुत्रसंक्रामितश्रीस्तु वनं राजा विवेश सः

babhūva tasmin rājye taṃbharatastvabhyaṣecayat / putrasaṃkrāmitaśrīstu vanaṃ rājā viveśa saḥ

ในราชอาณาจักรนั้น เขาได้เป็นกษัตริย์; พระภรตทรงประกอบพิธีอภิเษกให้เขา ครั้นถ่ายโอนสิริแห่งราชย์สู่พระโอรสแล้ว พระราชาก็เสด็จเข้าสู่ป่า

बभूवbecame/was
बभूव:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
राज्येin the kingdom
राज्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
भरतःBharata
भरतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभरत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन
तुthen/indeed
तु:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
अभ्यषेचयत्anointed, consecrated
अभ्यषेचयत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि-√सिच् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
पुत्र-संक्रामित-श्रीःwhose royal fortune had passed to his son
पुत्र-संक्रामित-श्रीः:
Karta-anvaya (कर्ता-विशेषण)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक) + संक्रामित (√क्रम्, क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त) + श्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (राजा) विशेषण; ‘यस्य श्रीः पुत्रे संक्रामिता’ इत्यर्थे
तुand/then
तु:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
वनम्to the forest
वनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म/गति), एकवचन
राजाthe king
राजा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
विवेशentered
विवेश:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-√विश् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (राजा) समानाधिकरण