Shloka 21
Agnibheda–Vaṃśa: Forms of Agni, Their Functions, and Progeny (अग्निभेद-वंशः)
Devanagari script
अनुद्देश्य निवास्यानामग्नीनां शृणुत क्रमम् / सम्राडग्नि कृशानुर्यो द्वितीयोंऽतरवेदिकः
Transliteration
anuddeśya nivāsyānāmagnīnāṃ śṛṇuta kramam / samrāḍagni kṛśānuryo dvitīyoṃ'taravedikaḥ
Translation
บัดนี้จงฟังลำดับของอัคนีประเภทอนุทเทศยะ-นิวาสยะ: สมราฑอัคนีคือ ‘กฤษาณุ’ และลำดับที่สองคือ ‘อันตรเวทิกะ’
Word by Word
अनुद्देश्यwithout specifying
अनुद्देश्य:
क्रियाविशेषण (manner)
TypeIndeclinable
Rootअनुद्देश्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दिश् + अनु, ल्यप्/तुमुनर्थे अव्ययीभाववत्)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (absolutive/gerund-like: ‘without specifying/without pointing out’)
निवास्यानाम्of those to be stationed
निवास्यानाम्:
सम्बन्ध (Genitive to अग्नीनाम्)
TypeAdjective
Rootनिवास्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; √वस् + नि, यत्/ण्यत् gerundive)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; ‘to be lodged/placed’
अग्नीनाम्of the fires
अग्नीनाम्:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
शृणुतhear (you all)
शृणुत:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद (Vedic/epic variant)
क्रमम्the order/sequence
क्रमम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सम्राट्-अग्निःSamrāṭ-Agni
सम्राट्-अग्निः:
कर्ता (Subject; item being listed)
TypeNoun
Rootसम्राट् (प्रातिपदिक) + अग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (‘kingly Agni’)
कृशानुःKṛśānu (Agni)
कृशानुः:
कर्ता (appositional)
TypeNoun
Rootकृशानु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
द्वितीयःthe second
द्वितीयः:
विशेषण (to अन्तरवेदिकः/अग्निः)
TypeAdjective
Rootद्वितीय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रमवाचक (ordinal)
अन्तरवेदिकः(the one) in the inner vedi
अन्तरवेदिकः:
विशेषण (to अग्निः implied)
TypeAdjective
Rootअन्तर + वेदिका (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष/उपपद-तत्पुरुष (‘within the vedi/altar-area’)