Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

Rudra-prasava-varṇana

The Manifestation and Naming of Rudra / Nīlalohita

चतुर्थ देहि मे नाम इत्युक्तः सो ऽब्रवीत्पुनः / ईशानो देवनाम्नासि इत्युक्तः सो ऽरुदत्पुनः

caturtha dehi me nāma ityuktaḥ so 'bravītpunaḥ / īśāno devanāmnāsi ityuktaḥ so 'rudatpunaḥ

“ขอประทานนามที่สี่แก่ข้าพเจ้า” เขากล่าวอีกครั้ง ครั้นตรัสว่า “ในหมู่เทพ ท่านมีนามว่า อีศานะ” เขาก็ร่ำไห้อีกครา

caturthamthe fourth (name)
caturtham:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootcaturtha (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana; ordinal adjective used with implied 'nāma'
dehigive
dehi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootdā (दा धातु)
FormLoṭ (Imperative/आज्ञार्थ), Madhyama-puruṣa (2nd/मध्यम), Ekavacana; parasmaipada
meto me
me:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootasmad (अस्मद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormṢaṣṭhī (6th/षष्ठी) or Caturthī (4th/चतुर्थी) Ekavacana enclitic; here Dative sense (to me)
nāmaname
nāma:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootnāman (नामन् प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (इति अव्यय)
FormQuotation particle (इति-प्रयोग)
uktaḥhaving been addressed / being told
uktaḥ:
Karta (कर्ता) (as predicate to 'saḥ')
TypeVerb
Rootvac (वच् धातु) + kta (क्त)
FormKta-participle (past passive participle/कर्मणि भूतकृदन्त), Puṃliṅga, Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (तद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana
abravītsaid
abravīt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbrū (ब्रू धातु)
FormLaṅ (Imperfect/अनद्यतनभूत), Prathama-puruṣa (3rd/प्रथम), Ekavacana; parasmaipada
punaḥagain
punaḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (पुनः अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण)
īśānaḥĪśāna
īśānaḥ:
Pradhāna-nāma (प्राधान्येन नाम)
TypeNoun
Rootīśāna (ईशान प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana; predicate nominative
deva-nāmnāby the name 'Deva'
deva-nāmnā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootdeva (देव प्रातिपदिक) + nāman (नामन् प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (षष्ठी-तत्पुरुष): 'devasya nāmnā'; Napumsaka 'nāman', Tṛtīyā (3rd/तृतीया), Ekavacana (instrumental: by the name)
asiyou are
asi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootas (अस् धातु)
FormLaṭ (Present/वर्तमान), Madhyama-puruṣa (2nd/मध्यम), Ekavacana; parasmaipada
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (इति अव्यय)
FormQuotation particle (इति-प्रयोग)
uktaḥhaving been addressed
uktaḥ:
Karta (कर्ता) (as predicate to 'saḥ')
TypeVerb
Rootvac (वच् धातु) + kta (क्त)
FormKta-participle (past passive participle/कर्मणि भूतकृदन्त), Puṃliṅga, Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (तद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana
arudatwept
arudat:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootrud (रुद् धातु)
FormLaṅ (Imperfect/अनद्यतनभूत), Prathama-puruṣa (3rd/प्रथम), Ekavacana; parasmaipada
punaḥagain
punaḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (पुनः अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण)