Shloka 18
राज्याभिषेक-विभागः
Distribution of Sovereignties / Appointments of Cosmic Lords
Devanagari script
पुत्रं नाम्ना सुधन्वानं राजानं सो ऽभ्यषेचयत् / दक्षिणास्यां दिशि तथा कर्दमस्य प्रजापतेः
Transliteration
putraṃ nāmnā sudhanvānaṃ rājānaṃ so 'bhyaṣecayat / dakṣiṇāsyāṃ diśi tathā kardamasya prajāpateḥ
Translation
ท่านได้ประกอบพิธีอภิเษกพระโอรสของประชาบดีกรทมะ คือกษัตริย์นาม “สุธันวา” ในทิศทักษิณ
Word by Word
पुत्रम्son
पुत्रम्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
नाम्नाby name
नाम्ना:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/तृतीया), एकवचन; ‘by name’ idiom
सुधन्वानम्Sudhanvan (one with a good bow)
सुधन्वानम्:
कर्म (Karma; apposition)
TypeNoun
Rootसुधन्वन् (प्रातिपदिक)
Formसमासः (बहुव्रीहि: सु + धन्वन् ‘having a good bow’), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; पुत्रम् इति विशेष्यस्य विशेषण/नाम
राजानम्as king
राजानम्:
कर्म (Karma; apposition)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; पुत्रम् इत्यस्य विशेषण (as king)
सःhe
सः:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
अभ्यषेचयत्anointed / consecrated
अभ्यषेचयत्:
क्रिया (Verb action)
TypeVerb
Root√सिच् (धातु) उपसर्गः अभि-
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past/लङ्), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; causative sense not intended—simple past ‘anointed’
दक्षिणास्याम्in the southern
दक्षिणास्याम्:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeAdjective
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् to दिशि
दिशिdirection
दिशि:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
तथाlikewise
तथा:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
कर्दमस्यof Kardama
कर्दमस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootकर्दम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
प्रजापतेःof the Prajāpati
प्रजापतेः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootप्रजापति (प्रातिपदिक)
Formसमासः (तत्पुरुष: प्रजाः + पति), पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; कर्दमस्य इत्यस्य अपपद-सम्बन्धः (Kardama, the Prajāpati)