Previous Verse
Next Verse

Shloka 141

Viṣṇu-māhātmya-varṇana & Vamśa-prasaṅga

Genealogical Continuation

अष्टाशीति तु वर्षाणि पृथिवीं पालयिष्यति / सर्वक्षत्रं समुद्धृत्य भाविनोर्ऽथस्य वै बलात्

aṣṭāśīti tu varṣāṇi pṛthivīṃ pālayiṣyati / sarvakṣatraṃ samuddhṛtya bhāvinor'thasya vai balāt

เขาจะครองแผ่นดินอยู่แปดสิบแปดปี ด้วยกำลังแห่งเหตุอันจักบังเกิด เขาจะปราบและกวาดล้างอำนาจกษัตริย์นักรบทั้งปวง

aṣṭāśītiḥeighty (and) eight = eighty-eight
aṣṭāśītiḥ:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeAdjective
Rootaṣṭāśīti (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (स्त्रीलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana (एकवचन); saṅkhyā-viśeṣaṇa (numeral adjective)
tubut/indeed
tu:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormNipāta (निपात), adversative/emphatic particle
varṣāṇiyears
varṣāṇi:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootvarṣa (प्रातिपदिक)
FormNapुंसakaliṅga (नपुंसकलिङ्ग), Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Bahuvacana (बहुवचन); kāla-parimāṇa (duration)
pṛthivīmthe earth/kingdom
pṛthivīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpṛthivī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (स्त्रीलिङ्ग), Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana (एकवचन)
pālayiṣyatiwill rule/protect
pālayiṣyati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpāl (धातु)
FormLaṭ? No—Luṭ (लुट्) / simple future (भविष्यत्काल), Parasmaipada (परस्मैपद), Prathama-puruṣa (3rd/प्रथमपुरुष), Ekavacana (एकवचन)
sarva-kṣatramthe entire kṣatra (kṣatriya power/realm)
sarva-kṣatram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक) + kṣatra (प्रातिपदिक)
FormNapुंसakaliṅga (नपुंसकलिङ्ग), Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana (एकवचन); samāsa: sarvaṃ kṣatraṃ (all the Kshatriya power/realm)
samuddhṛtyahaving uprooted/removed
samuddhṛtya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootsam-ud-√dhṛ (धातु)
FormKṛdanta: Absolutive/Gerund (क्त्वान्त/ल्यप्), pūrvakāla-kriyā (prior action)
bhāvinoḥof the future (twofold) / of what is to come
bhāvinoḥ:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootbhāvin (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग) or napuṃsaka usage; Ṣaṣṭhī (6th/षष्ठी), Dvivacana (द्विवचन); genitive dual qualifying ‘arthasya’ in sense of ‘of what is to come’
arthasyaof purpose/wealth/matter
arthasya:
Hetu/Prayojana (हेतु/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootartha (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Ṣaṣṭhī (6th/षष्ठी), Ekavacana (एकवचन)
vaiindeed
vai:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
FormNipāta (निपात), emphatic particle
balātby force
balāt:
Karaṇa/Hetu (करण/हेतु)
TypeNoun
Rootbala (प्रातिपदिक)
FormNapुंसakaliṅga (नपुंसकलिङ्ग), Pañcamī (5th/पञ्चमी), Ekavacana (एकवचन); apādāna/hetu sense ‘by force’