Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

Marut-Soma Boon and Nahusha–Yayati Lineage

Marutakanyā–Vamśa-varṇana

असंगं काञ्चनं दिव्यमक्षयौ च महेषुधी / युक्तं मनोजवैरश्वैर्येन कन्यां समुद्वहत्

asaṃgaṃ kāñcanaṃ divyamakṣayau ca maheṣudhī / yuktaṃ manojavairaśvairyena kanyāṃ samudvahat

เขาพานางกุมารีขึ้นรถศึกทิพย์ทองคำอันปราศจากความยึดติด มีมหากระบอกศรไม่รู้สิ้น และเทียมม้ารวดเร็วดุจใจ แล้วเคลื่อนไป

असङ्गम्unattached, not clinging
असङ्गम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअसङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; विशेषण (qualifier)
काञ्चनम्golden
काञ्चनम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootकाञ्चन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
दिव्यम्divine
दिव्यम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
अक्षयौimperishable (two)
अक्षयौ:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअक्षय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), द्विवचन; विशेषण
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
महेषुधीa great quiver
महेषुधी:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमह + इषुधी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारय (महती इषुधी)
युक्तम्yoked, harnessed
युक्तम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootयुज् (धातु) → युक्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
मनोजवैःwith mind-swift
मनोजवैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootमनोजव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन; विशेषण
अश्वैःhorses
अश्वैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
येनby which/with which
येन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
कन्याम्the maiden
कन्याम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
समुद्वहत्carried off / bore away
समुद्वहत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + उद् + वह् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन