Previous Verse
Next Verse

Shloka 61

अमावसुवंशानुकीर्तनम् (Amāvasu-vaṃśānukīrtanam) — Recitation of the Amāvasu Lineage; Dhanvantari’s Origin

मया सह रमस्वेह क्षेत्रे भामिन्यनुत्तमे / तस्मात्तदविमुक्तं हि प्रोक्तं देवेन वै स्वयम्

mayā saha ramasveha kṣetre bhāminyanuttame / tasmāttadavimuktaṃ hi proktaṃ devena vai svayam

โอ้สตรีผู้เลิศล้ำ จงรื่นรมย์กับเราที่กษेत्रนี้เถิด; เพราะฉะนั้นเทพจึงทรงเรียกที่นี่ด้วยพระองค์เองว่า ‘อวิมุกตะ’

mayāwith me
mayā:
Sahakāraka (सह/साकं)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormTṛtīyā vibhakti (3rd), Ekavacana; instrumental ‘with me’
sahatogether with
saha:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
FormAvyaya; preposition-like particle (सह/साकं) governing instrumental
ramasvadelight/sport (you)
ramasva:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√ram (धातु)
FormLoṭ (लोट्, imperative), Madhyama puruṣa (2nd/मध्यमपुरुष), Ekavacana; ātmanepada
ihahere
iha:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootiha (अव्यय)
FormAvyaya; adverb of place
kṣetrein the sacred field/place
kṣetre:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootkṣetra (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Saptamī vibhakti (7th/सप्तमी), Ekavacana; location
bhāminiO radiant/beautiful one
bhāmini:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootbhāminī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Sambodhana (vocative), Ekavacana
anuttameO unsurpassed one
anuttame:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootanuttama (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Sambodhana (vocative), Ekavacana; viśeṣaṇa of bhāmini
tasmāttherefore
tasmāt:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormAblative-form used adverbially; Pañcamī (5th) Ekavacana; ‘therefore/from that’
tatthat (place)
tat:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Prathamā (1st), Ekavacana; demonstrative referring to kṣetra/place
avimuktamAvimukta (the Un-abandoned place)
avimuktam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roota-vimukta (प्रातिपदिक; vi-√muc + kta with a-)
FormNapुंसकलिङ्ग, Prathamā (1st), Ekavacana; used as proper name/epithet of the place
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
FormAvyaya; particle
proktamis called/declared
proktam:
Kriyā (क्रिया/विधेय)
TypeVerb
Rootpra-√vac (धातु)
FormKta (क्त) past passive participle; Napuṃsaka, Prathamā (1st), Ekavacana; predicate with tat avimuktam
devenaby the god
devena:
Kartṛ (कर्ता in passive/कर्तृकरण)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Tṛtīyā (3rd), Ekavacana; agent in passive (कर्तृकरण)
vaiindeed
vai:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
FormAvyaya; emphatic particle
svayamhimself
svayam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsvayam (अव्यय)
FormAvyaya; reflexive adverb (स्वयम्)