Previous Verse
Next Verse

Shloka 58

अमावसुवंशानुकीर्तनम् (Amāvasu-vaṃśānukīrtanam) — Recitation of the Amāvasu Lineage; Dhanvantari’s Origin

शून्यां पुरीं महा देवो निर्ममे पदमात्मनः / तुल्यां देवविभूत्या तु देव्याश्चैव महामनाः

śūnyāṃ purīṃ mahā devo nirmame padamātmanaḥ / tulyāṃ devavibhūtyā tu devyāścaiva mahāmanāḥ

มหาเทพทรงเนรมิตนครอันว่างเปล่าเป็นที่ประทับแห่งอาตมันของพระองค์; ด้วยพระทัยอันยิ่งใหญ่ทรงทำให้นครนั้นเสมอด้วยเดววิภูติ และสมควรแก่เทวีด้วย

śūnyāmempty, deserted
śūnyām:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootśūnya (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (स्त्रीलिङ्ग), Dvitīyā vibhakti (2nd/द्वितीया), Ekavacana (एकवचन); viśeṣaṇa of purīm
purīmcity
purīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpurī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Dvitīyā (2nd), Ekavacana
mahāgreat
mahā:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana; viśeṣaṇa of devaḥ
devaḥthe god (Mahādeva)
devaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana
nirmamecreated, fashioned
nirmame:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootnir-√mā (धातु)
FormLaṅ (लङ्, imperfect/past), Prathama puruṣa (3rd person/प्रथमपुरुष), Ekavacana; parasmaipada
padamabode, place
padam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpada (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग (नपुंसकलिङ्ग), Dvitīyā (2nd), Ekavacana
ātmanaḥof himself
ātmanaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootātman (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī vibhakti (6th/षष्ठी), Ekavacana; sambandha (genitive) with padam
tulyāmequal, comparable
tulyām:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Roottulya (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Dvitīyā (2nd), Ekavacana; viśeṣaṇa of purīm (understood)
deva-vibhūtyāby divine splendor/power
deva-vibhūtyā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक) + vibhūti (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Tṛtīyā vibhakti (3rd/तृतीया), Ekavacana; karaṇa/instrumental; ṣaṣṭhī-tatpuruṣa (देवानां विभूतिः)
tubut, indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormAvyaya; particle (निपात) expressing contrast/emphasis
devyāof the goddess
devyā:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Ṣaṣṭhī vibhakti (6th), Ekavacana; genitive relation (of the goddess)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya; conjunction (समुच्चय)
evaindeed, just
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormAvyaya; emphatic particle (अवधारण)
mahāmanāḥgreat-minded
mahāmanāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + manas (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana; bahuvrīhi (महान् मनः यस्य सः) qualifying devaḥ