Previous Verse
Next Verse

Shloka 53

गङ्गानयनम् (Gaṅgānayana) — “The Bringing/Leading of the Gaṅgā”

ददृशुर्मुनयो रामं कल्पान्तानलसन्निभम् / आकर्णाकृष्टकोदण्डमण्डलाभ्यं तरस्थितम्

dadṛśurmunayo rāmaṃ kalpāntānalasannibham / ākarṇākṛṣṭakodaṇḍamaṇḍalābhyaṃ tarasthitam

เหล่ามุนีเห็นพระรามดุจไฟแห่งปลายกัลป์อันโชติช่วง. พระองค์ยืนมั่นคง ง้างคันศรโกทัณฑ์จนถึงหูด้วยพลังอันยิ่งใหญ่.

ददृशुःsaw
ददृशुः:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन (Plural)
मुनयःsages
मुनयः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st), Plural
रामम्Rama
रामम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd), Singular
कल्पान्त-अनल-सन्निभम्like the fire at the end of an aeon
कल्पान्त-अनल-सन्निभम्:
कर्म-विशेषण (Karma-viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootकल्पान्त (प्रातिपदिक) + अनल (प्रातिपदिक) + सन्निभ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; Masculine, Accusative (2nd), Singular; agrees with ‘रामम्’
आकर्ण-आकृष्ट-कोदण्ड-मण्डलाभ्याम्with the bow fully drawn to the ear
आकर्ण-आकृष्ट-कोदण्ड-मण्डलाभ्याम्:
करण (Karaṇa/करण)
TypeNoun
Rootआकर्ण (अव्ययीभाव-पूर्वपद) + आकृष्ट (प्रातिपदिक; √कृष् + आ, क्त) + कोदण्ड (प्रातिपदिक) + मण्डल (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; Neuter, Instrumental (3rd), Dual; ‘with the bow-circle drawn up to the ear’ (i.e., with bow fully drawn)
तरः-स्थितम्standing with force/steadfast
तरः-स्थितम्:
कर्म-विशेषण (Karma-viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootतरस् (प्रातिपदिक) + स्थित (प्रातिपदिक; √स्था, क्त)
Formतत्पुरुष-समास; क्त-प्रत्ययान्त; Masculine, Accusative (2nd), Singular; agrees with ‘रामम्’; ‘standing firmly/with force’