Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

Sāgaropākhyāna—Bhārata-varṣa-māna and Gokarṇa-kṣetra-māhātmya

Sagara Episode: Measure of Bhārata and the Glory of Gokarṇa

एनांसि यत्समुद्दिश्य तीर्थयात्रां प्रकुर्वताम् / नृणामाशु प्रणश्यन्ति प्रवाते शुष्कपर्णवत्

enāṃsi yatsamuddiśya tīrthayātrāṃ prakurvatām / nṛṇāmāśu praṇaśyanti pravāte śuṣkaparṇavat

บาปของผู้คนที่ออกจาริกไปยังตีรถะโดยมุ่งหมายสถานนั้น ย่อมสลายไปโดยเร็ว ดุจใบไม้แห้งปลิวไปกับลม

enāṃsisins
enāṃsi:
Kartā (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootenas (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
yatwhich
yat:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); relative pronoun referring to ‘tīrthayātrām’
samuddiśyahaving intended/with reference to
samuddiśya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Converb)
TypeVerb
Rootsam-ud-√diś (दिश् धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त/ल्यबन्त अव्ययकृदन्त) meaning ‘having aimed at/with reference to’
tīrtha-yātrāmpilgrimage
tīrtha-yātrām:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक) + yātrā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); षष्ठी-तत्पुरुष (tīrthasya yātrā)
prakurvatāmof those who perform
prakurvatām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeVerb
Rootpra-√kṛ (कृ धातु)
FormPresent active participle (शतृ/वर्तमानकृदन्त), Genitive (6th/षष्ठी), Plural (बहुवचन); ‘of those who are performing’
nṛṇāmof men
nṛṇām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootnṛ (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Plural (बहुवचन)
āśuquickly
āśu:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootāśu (अव्यय)
FormIndeclinable adverb (क्रियाविशेषण)
praṇaśyantiperish/are destroyed
praṇaśyanti:
Kriyā (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootpra-√naś (नश् धातु)
FormPresent tense (लट्), Parasmaipada (परस्मैपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन)
pravātein the wind
pravāte:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootpravāta (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन)
śuṣka-parṇa-vatlike a dry leaf
śuṣka-parṇa-vat:
Upamā (उपमा/Simile)
TypeIndeclinable
Rootśuṣka (प्रातिपदिक) + parṇa (प्रातिपदिक) + vat (वत् प्रत्यय)
FormSimile indeclinable (उपमावाचक अव्यय) formed with -वत्; ‘like a dry leaf’