Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

हिरण्यकशिपुजन्म-तपः-वरप्रभावः

Birth, Austerity, and Boon-Power of Hiraṇyakaśipu

स एव वायुर्भूत्वा च ववौ जगति सर्वदा / स गोपालो ऽविपालश्च कर्षकश्च स एव ह

sa eva vāyurbhūtvā ca vavau jagati sarvadā / sa gopālo 'vipālaśca karṣakaśca sa eva ha

เขาเองกลายเป็นลม พัดอยู่ในโลกเสมอ เขาเองเป็นโคบาล เป็นผู้เลี้ยงสัตว์ และเป็นชาวนาเช่นกัน

सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
एवindeed
एव:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक निपात
वायुःwind
वायुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु) + त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
ववौblew
ववौ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवा (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
जगतिin the world
जगति:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
सर्वदाalways
सर्वदा:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (always)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
गोपालःcowherd / protector of cows
गोपालः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक) + पाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गवां पालः)
अविपालःshepherd (protector of sheep)
अविपालः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअवि (प्रातिपदिक) + पाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (अवीनां पालः)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
कर्षकःploughman / farmer
कर्षकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकर्षक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
एवindeed
एव:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक निपात
indeed / surely
:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formस्मरण/खलु-अर्थक निपात (emphatic particle)