Shloka 10
Sagarapratijñāpālana (Fulfilment of Sagara’s Vow) — Keśinī-vivāha and Royal Return
Devanagari script
संभाव्यमानश्च मुहुरुपदाभिरनेकशः / नानाजनपदैस्तूर्ममयोध्यां समुपागमत्
Transliteration
saṃbhāvyamānaśca muhurupadābhiranekaśaḥ / nānājanapadaistūrmamayodhyāṃ samupāgamat
Translation
และพระองค์ทรงได้รับการถวายบรรณาการและของกำนัลนานาประการครั้งแล้วครั้งเล่า พร้อมหมู่ชนจากแว่นแคว้นต่าง ๆ จึงเสด็จถึงอโยธยาโดยเร็ว
Word by Word
संभाव्यमानःbeing honored
संभाव्यमानः:
Karta (कर्ता) विशेषण
TypeVerb
Rootसम् + भावय् (धातु)
Formशानच्/मान (present passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘being honored/esteemed’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (and)
मुहुःagain and again
मुहुः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootमुहुः (अव्यय)
Formअव्यय; आवृत्तिवाचक क्रियाविशेषण (repeatedly)
उपदाभिःby gifts/presents
उपदाभिः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootउपदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
अनेकशःin many ways
अनेकशः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअनेकशः (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/परिमाणवाचक (in many ways/many times)
नानाजनपदैःby people from various provinces
नानाजनपदैः:
Karaṇa (करण) / Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootनाना-जनपद (प्रातिपदिक); नाना + जनपद
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; ‘from various provinces/peoples’
तूर्मम्quickly
तूर्मम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootतूर्म (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; क्रियाविशेषणार्थे (as adverbial accusative): ‘quickly’
अयोध्याम्Ayodhya
अयोध्याम्:
Karma (कर्म) / Gati-karman (गतिकर्म)
TypeNoun
Rootअयोध्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; गन्तव्य (goal)
समुपागमत्arrived
समुपागमत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + उप + आ + गम् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद