Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

Samantapañcaka at Kurukṣetra: Paraśurāma’s Tīrtha-Creation and Pitṛ-Rites (समन्तपञ्चक-तीर्थप्रशंसा)

पितुः प्रेतस्य राजेन्द्र श्राद्धादिकमशेषतः / ब्राह्मणैः सह मातुश्च तत्र चक्रे यथोदितम्

pituḥ pretasya rājendra śrāddhādikamaśeṣataḥ / brāhmaṇaiḥ saha mātuśca tatra cakre yathoditam

ข้าแต่ราชेंद्र เขาได้ประกอบพิธีศราทธะและกิจกรรมทั้งปวงเพื่อบิดาผู้ล่วงลับ และเพื่อมารดาด้วย ร่วมกับพราหมณ์ ณ ที่นั้น ตามที่คัมภีร์บัญญัติไว้

पितुःof (his) father
पितुः:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन — Genitive singular
प्रेतस्यof the departed (dead person)
प्रेतस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootप्रेत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन — Genitive singular
राजेन्द्रO king of kings
राजेन्द्र:
सम्बोधन (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजेन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन — Vocative singular; समासः राजन्+इन्द्र (षष्ठी-तत्पुरुष)
श्राद्धादिकम्śrāddha and related rites
श्राद्धादिकम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootश्राद्ध+आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — Accusative singular; समासः श्राद्धम्+आदि (तत्पुरुष)
अशेषतःcompletely, without remainder
अशेषतः:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootअशेषतः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
ब्राह्मणैःwith/through Brahmins
ब्राह्मणैः:
सहकारक/करण (Instrument/सह)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन — Instrumental plural
सहtogether with
सह:
सह (Association/सह)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक-उपपद (postposition meaning 'with')
मातुःof (his) mother
मातुः:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन — Genitive singular
and
:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
चक्रेhe performed/did
चक्रे:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन — 3rd person singular; परस्मैपद-रूप (classical perfect form)
यथाas
यथा:
क्रियाविशेषण (Manner)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमान/प्रकारवाचक (manner: 'as')
उदितम्prescribed/said
उदितम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootउदित (कृदन्त; √वद्/√उद्+इ)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — agreeing with 'श्राद्धादिकम्'