Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

Samantapañcaka at Kurukṣetra: Paraśurāma’s Tīrtha-Creation and Pitṛ-Rites (समन्तपञ्चक-तीर्थप्रशंसा)

यत्र स्नातः सर्वतीर्थैः स्नातो भवति मानवः / कृतकृत्यस्ततो रामः सम्यक् पूर्णमनोरथः

yatra snātaḥ sarvatīrthaiḥ snāto bhavati mānavaḥ / kṛtakṛtyastato rāmaḥ samyak pūrṇamanorathaḥ

ณ ที่ใดเมื่ออาบน้ำแล้ว มนุษย์ย่อมประหนึ่งได้อาบในตีรถะทั้งปวง; เพราะฉะนั้น โอ้รามะ เขาย่อมเป็นผู้สำเร็จหน้าที่และสมปรารถนาโดยแท้

yatrawhere
yatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (locative adverb: “where”)
snātaḥhaving bathed
snātaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Root√snā (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
Formक्त (past participle: “bathed”), पुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (singular); कर्तरि-भाव (describing the subject)
sarvatīrthaiḥin/with all sacred places (i.e., at all tīrthas)
sarvatīrthaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootsarvatīrtha (प्रातिपदिक: sarva + tīrtha)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), तृतीया (Instrumental/3rd), बहुवचन (plural)
snātaḥ(is considered) bathed
snātaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Root√snā (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
Formक्त (past participle), पुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (singular); पुनरुक्ति (repetition for emphasis)
bhavatibecomes
bhavati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular)
mānavaḥa man, human
mānavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmānava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (singular)
kṛtakṛtyaḥone who has accomplished what should be done
kṛtakṛtyaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkṛta-kṛtya (प्रातिपदिक: kṛta + kṛtya)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (singular); विशेषण (of rāmaḥ)
tataḥtherefore, from that
tataḥ:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb: “therefore/from that”)
rāmaḥRāma
rāmaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (singular)
samyakproperly, fully
samyak:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsamyak (अव्यय)
Formरीतिवाचक अव्यय (manner adverb: “properly/completely”)
pūrṇamanorathaḥwhose desires are fulfilled
pūrṇamanorathaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpūrṇa-manoratha (प्रातिपदिक: pūrṇa + manoratha)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (singular); बहुव्रीहिः (one whose wishes are fulfilled)