Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

Pushkarākṣa’s Battle with Rāma Jāmadagnya (Bhārgava) — Astras and the Fall of a Prince

युते बाहुसहस्रेण नानायुधधरेण च / बभौ स्वर्लोकमारोक्ष्यन्देहति सुकृती यथा

yute bāhusahasreṇa nānāyudhadhareṇa ca / babhau svarlokamārokṣyandehati sukṛtī yathā

เมื่อประกอบด้วยพันกรและเหล่านักรบผู้ถือศัสตรานานา เขาก็รุ่งเรืองดุจผู้มีบุญละกายแล้วขึ้นสู่สวรรค์โลก

yutebeing endowed (with)
yute:
Adhikaraṇa (अधिकरण) / circumstantial locative
TypeAdjective
Rootyuta (कृदन्त; √yu/युज्)
FormLocative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन); (सप्तमी-सम्बन्ध/सप्तमी-स्थाने) ‘when furnished/being endowed’—contextually with the king
bāhu-sahasreṇawith a thousand arms
bāhu-sahasreṇa:
Karaṇa (करण) / means (instrumental)
TypeNoun
Rootbāhu (प्रातिपदिक) + sahasra (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन); समासः—तत्पुरुषः (बाहूनां सहस्रम्)
nānā-āyudha-dhareṇawith (him) bearing various weapons
nānā-āyudha-dhareṇa:
Karaṇa (करण) / accompanying attribute in instrumental
TypeAdjective
Rootnānā (अव्यय) + āyudha (प्रातिपदिक) + dhara (प्रातिपदिक; ‘bearer’)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन); समासः—तत्पुरुषः (नानायुधानि धरतीति)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध) / connective
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction/particle (समुच्चयबोधक अव्यय)
babhaushone/appeared splendid
babhau:
Kriyā (क्रिया) with Karta implied (king)
TypeVerb
Root√bhā (धाातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन); Parasmaipada (परस्मैपद)
svaḥ-lokamheaven-world
svaḥ-lokam:
Karma (कर्म) of ārokṣyan (to ascend)
TypeNoun
Rootsvaḥ (प्रातिपदिक) + loka (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); समासः—तत्पुरुषः (स्वर्गस्य लोकः)
ārokṣyanabout to ascend
ārokṣyan:
Karta (कर्ता) qualifier (agentive participle)
TypeVerb
Rootā-√ruh (धातु)
FormFuture active participle (शतृ/शानच्-प्रायः; here शतृ-प्रत्ययः), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); ‘about to ascend’
deha-atiafter leaving the body
deha-ati:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootdeha (प्रातिपदिक) + ati (अव्यय/उपसर्गसदृश)
FormAvyayībhāva compound (अव्ययीभाव): deham + ati = ‘beyond the body/after leaving the body’; functions adverbially
sukṛtīa meritorious man
sukṛtī:
Karta (कर्ता) in simile (yathā...)
TypeNoun
Rootsukṛtin (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
yathāas/like
yathā:
Upamāna-marker (उपमानसूचक)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
FormComparative particle (उपमानबोधक अव्यय) introducing simile