Previous Verse
Next Verse

Shloka 70

Reṇukā-vilāpa and the Aftermath of Jamadagni’s Slaying (अर्जुनोपाख्यान-प्रसङ्गः)

शप्तः पुरा वसिष्ठेन नाशार्थं स महीपतिः / द्विजापराधतो मूढ वीर्यं ते विनशिष्यते

śaptaḥ purā vasiṣṭhena nāśārthaṃ sa mahīpatiḥ / dvijāparādhato mūḍha vīryaṃ te vinaśiṣyate

กษัตริย์ผู้นั้นถูกพระวสิษฐ์สาปแช่งมาแต่ก่อนเพื่อความพินาศว่า: 'เจ้าคนเขลา เพราะการล่วงเกินต่อพราหมณ์ พลังอำนาจของเจ้าจะสูญสิ้นไป'

śaptaḥcursed
śaptaḥ:
Karta (कर्ता) as predicate adjective to ‘sa mahīpatiḥ’
TypeAdjective
Root√śap (धातु) + kta (कृत्प्रत्यय)
Formkta-participle (भूतकर्मणि क्त), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा), Singular (एकवचन); passive sense ‘cursed’
purāformerly
purā:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootpurā (अव्यय)
FormAdverb (कालवाचक अव्यय)
vasiṣṭhenaby Vasiṣṭha
vasiṣṭhena:
Karana (करण) / Agent-instrument in passive (कर्तृकरणभाव)
TypeNoun
Rootvasiṣṭha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (तृतीया), Singular (एकवचन)
nāśa-arthamfor destruction
nāśa-artham:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootnāśa (प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक)
FormPurpose-accusative (अर्थे द्वितीया), singular; tatpuruṣa ‘nāśasya arthaḥ’ used adverbially
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा), Singular (एकवचन)
mahīpatiḥthe king (lord of the earth)
mahīpatiḥ:
Karta (कर्ता) apposition to ‘saḥ’
TypeNoun
Rootmahī (प्रातिपदिक) + pati (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा), Singular (एकवचन); tatpuruṣa ‘mahīyāḥ patiḥ’
dvija-aparādhataḥdue to offense against a Brahmin
dvija-aparādhataḥ:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootdvija (प्रातिपदिक) + aparādha (प्रातिपदिक) + tas (तसिल्)
FormAblatival adverb (तसिलन्त अव्यय) ‘from/because of’; tatpuruṣa ‘dvijānām aparādhaḥ’
mūḍhaO fool
mūḍha:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmūḍha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Vocative (सम्बोधन), Singular (एकवचन)
vīryampower, valor
vīryam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvīrya (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative/Accusative (प्रथमा/द्वितीया), Singular (एकवचन); here subject of verb
teyour
te:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormGenitive (षष्ठी), Singular (एकवचन)
vinaśiṣyatewill perish
vinaśiṣyate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi + √naś (धातु)
FormLuṭ (लृट्, simple future), Ātmanepada (आत्मनेपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)