Shloka 50
Reṇukā-vilāpa and the Aftermath of Jamadagni’s Slaying (अर्जुनोपाख्यान-प्रसङ्गः)
Devanagari script
तेन ते किञ्चिदाश्वस्तचेतसो मुनिपुङ्गवाः / निषेदुः सहिता मात्रा काङ्क्षन्तो जीवितं पितुः
Transliteration
tena te kiñcidāśvastacetaso munipuṅgavāḥ / niṣeduḥ sahitā mātrā kāṅkṣanto jīvitaṃ pituḥ
Translation
ด้วยเหตุนั้นเหล่ามุนีผู้ประเสริฐจึงคลายกังวลลงบ้าง แล้วนั่งพร้อมกับมารดา ปรารถนาให้บิดายังมีชีวิตอยู่
Word by Word
तेनby that; therefore
तेन:
Hetu/Karana (हेतु/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करण), एकवचनम्; सर्वनाम
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; सर्वनाम
किञ्चित्a little
किञ्चित्:
Visheshana (विशेषण-भाव)
TypeIndeclinable
Rootकिञ्चित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
Formअव्यय; परिमाण/अल्पार्थक-निपात
आश्वस्त-चेतसःwhose minds were somewhat comforted
आश्वस्त-चेतसः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootआश्वस्त (कृदन्त, √श्वस्/श्वसँ (धातु) + आ- उपसर्ग, क्त) + चेतस् (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहिः; पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘आश्वस्तं चेतः येषाम्’
मुनि-पुङ्गवाःthe foremost sages
मुनि-पुङ्गवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक) + पुङ्गव (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (श्रेष्ठः मुनिषु); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
निषेदुःsat down
निषेदुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√सद् (षदँ, धातु) + नि- उपसर्ग
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्, परस्मैपदम्
सहिताःtogether; accompanied
सहिताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसहित (कृदन्त, √सह् (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम्
मात्राwith (their) mother
मात्रा:
Sahakari (सहकारी/सह)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (सह/साकम्-अर्थे), एकवचनम्
काङ्क्षन्तःdesiring
काङ्क्षन्तः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√काङ्क्ष् (काङ्क्षँ, धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त (present active participle); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
जीवितम्life
जीवितम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजीवित (प्रातिपदिक; √जीव् (धातु) + क्त/क्तिन्-भाव)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
पितुःof (their) father
पितुः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (सम्बन्ध), एकवचनम्