Previous Verse
Next Verse

Shloka 82

Prajāpati-vaṃśānukīrtana — Genealogical Enumeration of Progenitors

Dharma’s Line and the Sādhyas

एकस्यैताः स्मृतास्तिस्रस्तनवस्तु स्वयंभुवः / ब्राह्मी च पौरुषी चैव कालाख्या चेति ताः स्मृताः

ekasyaitāḥ smṛtāstisrastanavastu svayaṃbhuvaḥ / brāhmī ca pauruṣī caiva kālākhyā ceti tāḥ smṛtāḥ

สำหรับสวะยัมภูผู้หนึ่งเดียว ได้กล่าวถึงกายภาวะสามประการคือ พราหมี ปุรุษี และที่ชื่อว่ากาลาขยา.

ekasyaof the one
ekasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeAdjective
Rooteka (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī (genitive), Ekavacana
etāḥthese
etāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā (nominative), Bahuvacana; demonstrative pronoun (एतद्)
smṛtāḥare said/remembered
smṛtāḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsmṛ (धातु) + ta (कृत् प्रत्यय)
FormKṛdanta past passive participle (क्त/PPP); Strīliṅga, Prathamā, Bahuvacana agreeing with etāḥ; sense: 'are said/remembered'
tisraḥthree
tisraḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottri (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Bahuvacana; numeral adjective (संख्यावाचक)
tanavaḥbodies/forms
tanavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottanu (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Bahuvacana
tubut/indeed
tu:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धसूचक)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormAvyaya; particle (विरोध/अन्वय)
svayaṃbhuvaḥof Svayaṃbhū (the Self-born)
svayaṃbhuvaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootsvayaṃbhū (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī (genitive), Ekavacana; epithet 'Self-born'
brāhmīBrahmā-related (Brāhmī)
brāhmī:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbrāhmī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Ekavacana
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya; conjunction
pauruṣīPuruṣa-related (Pauruṣī)
pauruṣī:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpauruṣī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Ekavacana
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya; conjunction
evaindeed
eva:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormAvyaya; emphatic particle
kālākhyācalled Kāla (Time-named)
kālākhyā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkāla + ākhya (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Ekavacana; Tatpuruṣa: kāla-ākhya = 'named Time'
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya; conjunction
itithus
iti:
Vākyārtha-dyotaka (वाक्यार्थद्योतक)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormAvyaya; quotative particle (इति-प्रयोग)
tāḥthose/they
tāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Bahuvacana; pronoun
smṛtāḥare remembered/are said
smṛtāḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsmṛ (धातु) + ta (कृत्)
FormPPP (क्त); Strīliṅga, Prathamā, Bahuvacana; predicate