Shloka 5
The City Equal to Amarāvatī: Creation of Households, Women, and Civic Splendor
Arjunopākhyāna Context
Devanagari script
उत्तप्तहेमकलशोपमचारुपीनवक्षोरुहद्वयभरानतमध्यमाभिः / श्रोणीभराक्रमणखेदपरिश्रितास्मृगारक्तपावकरसारुणिताङ्घ्रिभूभिः
Transliteration
uttaptahemakalaśopamacārupīnavakṣoruhadvayabharānatamadhyamābhiḥ / śroṇībharākramaṇakhedapariśritāsmṛgāraktapāvakarasāruṇitāṅghribhūbhiḥ
Translation
ด้วยน้ำหนักแห่งทรวงอกอันงามอิ่มดุจหม้อทองที่เผาร้อน ทำให้เอวเอนต่ำ; และเพราะภาระแห่งสะโพกยามก้าวเดินจนเหนื่อยล้า ฝ่าเท้าจึงแดงดุจยางไฟ.
Word by Word
uttapta-hema-kalaśa-upama-cāru-pīna-vakṣoruha-dvaya-bhara-ānata-madhyamābhiḥwith waists bent by the weight of a pair of lovely full breasts, like heated golden jars
uttapta-hema-kalaśa-upama-cāru-pīna-vakṣoruha-dvaya-bhara-ānata-madhyamābhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootuttapta (कृदन्त, क्त) + hema (प्रातिपदिक) + kalaśa (प्रातिपदिक) + upama (प्रातिपदिक) + cāru (प्रातिपदिक) + pīna (प्रातिपदिक) + vakṣoruha (प्रातिपदिक) + dvaya (प्रातिपदिक) + bhara (प्रातिपदिक) + ānata (कृदन्त, क्त) + madhyama (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; विशेषण (fem. instr. pl.)
śroṇī-bhara-ākramaṇa-kheda-pariśritābhiḥwearied by the exertion of bearing heavy hips
śroṇī-bhara-ākramaṇa-kheda-pariśritābhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootśroṇī (प्रातिपदिक) + bhara (प्रातिपदिक) + ākramaṇa (प्रातिपदिक) + kheda (प्रातिपदिक) + pariśrita (कृदन्त, क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त विशेषण (fem. instr. pl.)
asṛkā-rakta-pāvaka-rasa-aruṇita-aṅghri-bhūbhiḥwith feet and soles reddened like fire by the essence of blood-red dye (lac)
asṛkā-rakta-pāvaka-rasa-aruṇita-aṅghri-bhūbhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootasṛk (प्रातिपदिक) + rakta (प्रातिपदिक) + pāvaka (प्रातिपदिक) + rasa (प्रातिपदिक) + aruṇita (कृदन्त, क्त) + aṅghri (प्रातिपदिक) + bhū (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त विशेषण (fem. instr. pl.)