Shloka 37
The City Equal to Amarāvatī: Creation of Households, Women, and Civic Splendor
Arjunopākhyāna Context
Devanagari script
वाद्यादिभिस्तदनुभूषणगन्धपुष्पवस्त्राद्यलङ्कृतिभिरग्र्यमुदं ततान / तस्मिन्नशेषदिवसोचितकर्म सर्वं निर्वर्त्य हैहयपतिः स्वमतानुसारम्
Transliteration
vādyādibhistadanubhūṣaṇagandhapuṣpavastrādyalaṅkṛtibhiragryamudaṃ tatāna / tasminnaśeṣadivasocitakarma sarvaṃ nirvartya haihayapatiḥ svamatānusāram
Translation
ด้วยเสียงดนตรีและสิ่งอื่น ๆ พร้อมทั้งการประดับด้วยเครื่องประดับ เครื่องหอม ดอกไม้ และผ้าเป็นต้น เขาได้แผ่ความรื่นรมย์อันประเสริฐ ที่นั่นเจ้าแห่งไหหยะได้ปฏิบัติกิจอันสมควรแก่วันทั้งปวงตามคติของตน
Word by Word
vādya-ādibhiḥwith musical instruments etc.
vādya-ādibhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootvādya (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; करणभावे
tad-anubhūṣaṇa-gandha-puṣpa-vastra-ādi-alaṅkṛtibhiḥwith adornments such as his ornaments, perfumes, flowers, garments, etc.
tad-anubhūṣaṇa-gandha-puṣpa-vastra-ādi-alaṅkṛtibhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + anubhūṣaṇa (प्रातिपदिक) + gandha (प्रातिपदिक) + puṣpa (प्रातिपदिक) + vastra (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक) + alaṅkṛti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; करण/सहभावे
agrya-mudamexcellent joy
agrya-mudam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootagrya (प्रातिपदिक) + muda (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्मपद
tatānaspread, produced
tatāna:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√tan (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष (3rd/प्रथम), एकवचन; परस्मैपद
tasminin that (place/time)
tasmin:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण
aśeṣa-divasa-ucita-karmaall duties appropriate for the entire day
aśeṣa-divasa-ucita-karma:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootaśeṣa (प्रातिपदिक) + divasa (प्रातिपदिक) + ucita (कृदन्त, √uc/उच्; past participle used adjectivally) + karma (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; ‘sarvam’ इत्यस्य विशेषण/समासपद
sarvamall
sarvam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
nirvartyahaving carried out
nirvartya:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vṛt (धातु) with nir-; ल्यबन्त (absolutive)
Formक्त्वान्त/ल्यबन्त अव्ययकृदन्त—पूर्वकालिक क्रिया (having completed)
haihaya-patiḥthe lord of the Haihayas
haihaya-patiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roothaihaya (प्रातिपदिक) + pati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
sva-mata-anusāramaccording to his own opinion
sva-mata-anusāram:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsva (प्रातिपदिक) + mata (प्रातिपदिक) + anusāra (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमास; क्रियाविशेषण—‘according to his own view’