Shloka 13
The City Equal to Amarāvatī: Creation of Households, Women, and Civic Splendor
Arjunopākhyāna Context
Devanagari script
नरेद्रसामन्तनिषादिसादिपदातिसेनपतिनायकानाम् / विप्रादिकानां रथिसारथीनां गृहैस्तथा मागधबन्दिनां च
Transliteration
naredrasāmantaniṣādisādipadātisenapatināyakānām / viprādikānāṃ rathisārathīnāṃ gṛhaistathā māgadhabandināṃ ca
Translation
นครนั้นประกอบด้วยเรือนของพระราชา เจ้าเมือง ขุนศึก ชนเผ่านิษาทะ และเหล่าทหารราบ แม่ทัพ และผู้นำ; อีกทั้งเรือนของพราหมณ์และชนชั้นอื่น ๆ ของนักรบรถศึกและสารถี รวมถึงชาวมาคธะและผู้ขับสรรเสริญในราชสำนัก
Word by Word
नर-इन्द्र-सामन्त-निषादि-सादि-पदाति-सेनपति-नायकानाम्of kings, feudatories, Niṣādas and others, foot-soldiers, commanders, and leaders
नर-इन्द्र-सामन्त-निषादि-सादि-पदाति-सेनपति-नायकानाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootनर + इन्द्र + सामन्त + निषादि + सादि + पदाति + सेनपति + नायक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन; समुच्चय-द्वन्द्व; ‘of kings, feudatories, Niṣādas etc., Sādas, foot-soldiers, commanders, leaders’
विप्र-आदिकानाम्of Brahmins and others
विप्र-आदिकानाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootविप्र + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; ‘of Brahmins and others’
रथि-सारथीनाम्of chariot-warriors and charioteers
रथि-सारथीनाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootरथि + सारथि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; द्वन्द्व; ‘of chariot-warriors and charioteers’
गृहैःby/with houses
गृहैः:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; Instrumental plural
तथाlikewise
तथा:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक/समुच्चयार्थक (likewise/also)
मागध-बन्दिनाम्of Māgadhas and bards
मागध-बन्दिनाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootमागध + बन्दिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; द्वन्द्व; ‘of Māgadhas and bards/panegyrists’
चand
च:
समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (and)