Shloka 77
Rāma’s Stuti of Śiva (Śarva) and the Theophany of the Three‑Eyed Lord
Devanagari script
स तेनानुगतो राजन्भृगोरासाद्य सन्निधिम् / दृष्ट्वा ख्यातिं च सो ऽभ्येत्य विनयेनाभ्यवादयत्
Transliteration
sa tenānugato rājanbhṛgorāsādya sannidhim / dṛṣṭvā khyātiṃ ca so 'bhyetya vinayenābhyavādayat
Translation
ข้าแต่พระราชา เขาติดตามไปจนถึงสำนักของฤๅษีภฤคุ ครั้นเห็นนางคฺยาติแล้วก็เข้าไปถวายบังคมด้วยความนอบน้อม
Word by Word
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
तेनwith him/thereby
तेन:
सहकारक/करण (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
अनुगतःhaving followed
अनुगतः:
कर्तृविशेषण (Agent-qualifier)
TypeVerb
Rootअनु√गम् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकृत् (Past participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि/कर्तरि प्रयोगानुसार ‘followed/ having followed’
राजन्O king
राजन्:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
भृगोःof Bhṛgu
भृगोः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootभृगु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
आसाद्यhaving approached
आसाद्य:
पूर्वकाल (Prior action)
TypeVerb
Rootआ√सद् (धातु) + ल्यप् (अव्ययीभाव/क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्ययकृदन्त (Gerund), ‘having reached/approached’
सन्निधिम्presence, vicinity
सन्निधिम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootसन्निधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
पूर्वकाल (Prior action)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु) + क्त्वा
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund), ‘having seen’
ख्यातिम्Khyāti (name)
ख्यातिम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootख्याति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
चand
च:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
सःhe
सः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अभ्येत्यhaving come up to
अभ्येत्य:
पूर्वकाल (Prior action)
TypeVerb
Rootअभि√इ (धातु) + ल्यप्
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्ययकृदन्त (Gerund), ‘having come near’
विनयेनwith humility
विनयेन:
करण (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootविनय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
अभ्यवादयत्paid respects, greeted
अभ्यवादयत्:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootअभि√वद् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन