Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

Jāmadagnya-Rāmasya Tapaścaraṇam

The Austerities of Rama Jamadagnya

समश्च सर्वभूतेषु न च पित्रादयो ऽपि मे / अभक्ष्यागम्यपेयादिच्छन्दवस्तुषु कुत्रचित्

samaśca sarvabhūteṣu na ca pitrādayo 'pi me / abhakṣyāgamyapeyādicchandavastuṣu kutracit

เรามีใจเสมอภาคต่อสรรพสัตว์ ทั้งบิดาและญาติใด ๆ ก็ไม่มีความหมายแก่เรา ในสิ่งต้องห้าม—กินมิได้ ไปมิได้ ดื่มมิได้ และอื่น ๆ—เราก็มิได้ลังเลเลย

समःequal, impartial
समः:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifying अहम्—understood)
and
:
समुच्चय (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
सर्व-भूतेषुamong all beings
सर्व-भूतेषु:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसर्व + भूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन
not
:
निषेध (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation particle)
and
:
समुच्चय (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
पितृ-आदयःfather and others (relations)
पितृ-आदयः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘father and others’
अपिeven/also
अपि:
सम्बन्ध (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावना/अप्यर्थक अव्यय (also/even)
मेmy
मे:
सम्बन्ध (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
अ-भक्ष्य-अ-गम्य-पेय-आदि-छन्द-वस्तुषुin matters of forbidden/allowed objects (food, approach, drink, etc.) according to desire
अ-भक्ष्य-अ-गम्य-पेय-आदि-छन्द-वस्तुषु:
अधिकरण (Domain/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअभक्ष्य + अगम्य + पेय + आदि + छन्द + वस्तु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन; समाहार-द्वन्द्व—‘in matters/things such as the uneatable, the unapproachable, the drinkable, etc., (as per) desire/whim’
कुत्रचित्anywhere/ever
कुत्रचित्:
अधिकरण (Adverbial/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootकुत्रचित् (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (indefinite locative adverb: ‘anywhere/ever’)