Previous Verse
Next Verse

Shloka 70

Śrāddha-kalpa: Dāna-phala, Medhya/Amedhya Dravya, and Uparāga

Eclipse) Observances (श्राद्धकल्पः—दानफल-मेध्यामेध्य-उपरागविधिः

प्रातर्गृहाद्दक्षिणपश्चिमेन गत्वा चेषुक्षेपमात्रं पदं वै / कुर्यात्पुरीषं हि शिरो ऽवगुण्ठ्य न वै स्पृशेज्जातु शिरः करेण

prātargṛhāddakṣiṇapaścimena gatvā ceṣukṣepamātraṃ padaṃ vai / kuryātpurīṣaṃ hi śiro 'vaguṇṭhya na vai spṛśejjātu śiraḥ kareṇa

ยามเช้าให้ออกจากเรือนไปทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ เดินไปไกลเพียงระยะที่ยิงศรได้ แล้วปกคลุมศีรษะขณะถ่ายอุจจาระ และอย่าแตะศีรษะด้วยมือเลย

प्रातर्in the morning
प्रातर्:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeIndeclinable
Rootप्रातर् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
गृहात्from the house
गृहात्:
अपादान (Apādāna)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन
दक्षिणपश्चिमेनby the south-west (direction)
दक्षिणपश्चिमेन:
करण (Karaṇa)
TypeNoun
Rootदक्षिण + पश्चिम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; दिशाद्वन्द्व (copulative of directions)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
क्रियाविशेषण (Kriyā-viśeṣaṇa)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive), पूर्वक्रिया
and
:
सम्बन्ध (Sambandha)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
इषुक्षेपमात्रम्(a distance) only as far as an arrow-throw
इषुक्षेपमात्रम्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootइषु + क्षेप + मात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (इषोः क्षेपः = arrow-throw) + मात्र (measure)
पदम्a step/space
पदम्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
वैindeed
वै:
सम्बन्ध (Sambandha)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (emphatic particle)
कुर्यात्should do
कुर्यात्:
क्रिया (Kriyā)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
पुरीषम्excrement
पुरीषम्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootपुरीष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
हिindeed/for
हि:
सम्बन्ध (Sambandha)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formहेतौ/निश्चये-अव्यय (particle: for/indeed)
शिरःthe head
शिरः:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (शिरस्-शब्द)
अवगुण्ठ्यhaving covered/veiled
अवगुण्ठ्य:
क्रियाविशेषण (Kriyā-viśeṣaṇa)
TypeVerb
Rootअव + गुण्ठ् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive)
not
:
सम्बन्ध (Sambandha)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation)
वैindeed
वै:
सम्बन्ध (Sambandha)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (emphatic particle)
स्पृशेत्should touch
स्पृशेत्:
क्रिया (Kriyā)
TypeVerb
Rootस्पृश् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
जातुever
जातु:
सम्बन्ध (Sambandha)
TypeIndeclinable
Rootजातु (अव्यय)
Formकाल/निषेध-सम्बद्ध-अव्यय (ever/at any time; used with negation)
शिरःthe head
शिरः:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
करेणwith the hand
करेण:
करण (Karaṇa)
TypeNoun
Rootकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन