Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

Vaivasvata-Manu Sarga and the Re-Manifestation of the Saptarṣis (वैवस्वतसर्गः—सप्तर्षिप्रादुर्भावः)

पुत्रत्वे कल्पिताश्चैव स्वयमेव स्वयंभुवा / प्रजासंतानकृद्भिस्तैरुत्पदद्भिर्महात्मभिः

putratve kalpitāścaiva svayameva svayaṃbhuvā / prajāsaṃtānakṛdbhistairutpadadbhirmahātmabhiḥ

พระสวยัมภู (พรหมา) ทรงกำหนดพวกเขาเองให้เป็นดุจบุตร; มหาตมะเหล่านั้นจึงอุบัติขึ้นเพื่อสืบต่อและเพิ่มพูนเผ่าพันธุ์แห่งประชา

putratvein sonship
putratve:
Adhikarana (अधिकरण/State/Location)
TypeNoun
Rootputratva (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी (Locative/7th), एकवचन, नपुंसकलिङ्ग — 'in the state/role of sonship'
kalpitāḥappointed
kalpitāḥ:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Root√kḷp (कॢप् धातु) → kalpita (कृदन्त/PPP)
Formभूतकृदन्त (Past passive participle), प्रथमा, बहुवचन, पुंलिङ्ग — (सप्तर्षयः) इत्यादि-प्रत्ययितस्य विशेषणम्; 'appointed/imagined as'
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय/Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (Conjunction) — समुच्चयार्थकः
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय (Particle) — अवधारणार्थकः
svayamby himself
svayam:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootsvayam (अव्यय)
Formअव्यय (Adverb) — 'by oneself'
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय (Particle) — अवधारणार्थकः
svayaṃbhuvāby the Self-born (Brahmā)
svayaṃbhuvā:
Karana (करण/Instrument or Agent-instrumental)
TypeNoun
Rootsvayaṃbhū (प्रातिपदिक)
Formतृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन, पुंलिङ्ग — 'by Svayaṃbhū (Brahmā), the self-existent'
prajā-saṃtāna-kṛdbhiḥby progeny-continuers
prajā-saṃtāna-kṛdbhiḥ:
Karana (करण/Instrument)
TypeAdjective
Rootprajā (प्रातिपदिक) + saṃtāna (प्रातिपदिक) + kṛt (कृदन्त/कृत्-प्रत्ययान्त प्रातिपदिक)
Formतृतीया (Instrumental/3rd), बहुवचन, पुंलिङ्ग — mahātmabhiḥ/tais इत्यस्य विशेषणम्; 'by those who produce the lineage of creatures'
taiḥby them
taiḥ:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (Instrumental/3rd), बहुवचन, पुंलिङ्ग — 'by them'
utpadadbhiḥarising
utpadadbhiḥ:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootud-√pad (उद् + पद् धातु) → utpadat (कृदन्त/शतृ-वर्तमान कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (Present active participle, शतृ), तृतीया, बहुवचन, पुंलिङ्ग — tais/mahātmabhiḥ इत्यस्य विशेषणम्; 'arising/being produced'
mahātmabhiḥby the great-souled
mahātmabhiḥ:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootmahātman (प्रातिपदिक)
Formतृतीया (Instrumental/3rd), बहुवचन, पुंलिङ्ग — 'by the great-souled ones'