HomeBrahma PuranaAdhy. 234Shloka 11

Shloka 11

Adhyaya 234The Threefold Suffering and the Path to Ultimate Dissolution

अत्यम्लकटुतीक्ष्णोष्णलवणैर् मातृभोजनैः अतितापिभिर् अत्यर्थं बाध्यमानो ऽतिवेदनः //

คาถาที่ ๑๑—ไม่ได้ระบุประโยคสันสกฤตต้นฉบับ จึงไม่อาจให้คำแปลที่แน่นอนได้

ati-amla-kaṭu-tīkṣṇa-uṣṇa-lavaṇaiḥwith (foods that are) very sour, pungent, sharp, hot, and salty
ati-amla-kaṭu-tīkṣṇa-uṣṇa-lavaṇaiḥ:
Karaṇa (करण/instrumental)
TypeAdjective
Rootati (अव्यय) + amla/kaṭu/tīkṣṇa/uṣṇa/lavaṇa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Tṛtīyā vibhakti (Instrumental/3rd), Bahuvacana (plural); विशेषण to ‘mātṛbhojanaiḥ’
mātṛ-bhojanaiḥby the mother’s foods (diet)
mātṛ-bhojanaiḥ:
Karaṇa (करण/instrumental)
TypeNoun
Rootmātṛ (प्रातिपदिक) + bhojana (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग (neuter), Tṛtīyā vibhakti, Bahuvacana; करण (means)
ati-tāpibhiḥby very tormenting (things)
ati-tāpibhiḥ:
Karaṇa (करण/instrumental)
TypeAdjective
Rootati (अव्यय) + tāpin (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Tṛtīyā vibhakti, Bahuvacana; विशेषण (qualifies the instrumental cause)
ati-arthamexcessively
ati-artham:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootati (अव्यय) + artha (प्रातिपदिक)
FormAvyaya (indeclinable adverb); क्रियाविशेषण (adverb)
bādhyamānaḥbeing afflicted/tormented
bādhyamānaḥ:
Karta (कर्ता/subject qualifier)
TypeAdjective
Root√bādh (बाध्) (धातु), śatṛ/śānac passive present participle (कृदन्त)
FormPuṃliṅga, Prathamā vibhakti, Ekavacana; कर्मणि वर्तमानकृदन्त (passive present participle)
ati-vedanaḥin extreme pain
ati-vedanaḥ:
Karta (कर्ता/subject qualifier)
TypeAdjective
Rootati (अव्यय) + vedana (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā vibhakti, Ekavacana; विशेषण (predicate/attribute)
Narratorial instruction (speaker not identified in excerpt) addressing sages/audience in a teaching tone