Srimad Bhagavatam — Saptama Skandha, Shloka 51
Nārada’s Instructions: Śrāddha, True Dharma, Contentment, Yoga, and Devotion-Centered Renunciation
द्रव्यसूक्ष्मविपाकश्च धूमो रात्रिरपक्षय: । अयनं दक्षिणं सोमो दर्श ओषधिवीरुध: ॥ ५० ॥ अन्नं रेत इति क्ष्मेश पितृयानं पुनर्भव: । एकैकश्येनानुपूर्वं भूत्वा भूत्वेह जायते ॥ ५१ ॥
dravya-sūkṣma-vipākaś ca dhūmo rātrir apakṣayaḥ ayanaṁ dakṣiṇaṁ somo darśa oṣadhi-vīrudhaḥ
ข้าแต่พระราชายุธิษฐิระ เมื่อถวายเนยใสและธัญพืชอย่างข้าวบาร์เลย์กับงาเป็นอาหุติในยัญญะ ผลอันละเอียดจะกลายเป็นควันทิพย์ พาผู้ประกอบพิธีไต่ระดับผ่านแดนธูมะ ราตรี กฤษณปักษะ ทักษิณายนะ และท้ายที่สุดถึงจันทรโลก. แต่แล้วเขาย่อมกลับลงสู่โลกอีกครั้ง กลายเป็นสมุนไพร เถาวัลย์ ผัก และธัญพืช; เมื่อถูกสัตว์ต่าง ๆ กินก็แปรเป็นน้ำเชื้อ ถูกส่งเข้าสู่กายสตรี จึงเกิดการเวียนว่ายเกิดใหม่ซ้ำแล้วซ้ำเล่า.
This is explained in Bhagavad-gītā (9.21) :
FAQs
This verse outlines a karmic post-death progression through smoke, night, the dark fortnight, the sun’s southern course, the moon, and then into vegetation—indicating a return toward rebirth rather than liberation.
Parīkṣit was hearing essential teachings before death; Śukadeva explains karmic routes like pitṛyāna to show how material piety still leads to rebirth, encouraging exclusive devotion for liberation.
Do not rely only on ritual merit or worldly virtue; cultivate bhakti and detachment so one’s consciousness aims for liberation rather than cyclical return.