Shloka 5
Jaḍa Bharata’s Birth, Feigned Madness, and Protection by Goddess Kālī
स चापि तदु ह पितृसन्निधावेवासध्रीचीनमिव स्म करोति छन्दांस्यध्यापयिष्यन्सह व्याहृतिभि: सप्रणवशिरस्त्रिपदीं सावित्रीं ग्रैष्मवासन्तिकान्मासानधीयानमप्यसमवेतरूपं ग्राहयामास ॥ ५ ॥
sa cāpi tad u ha pitṛ-sannidhāv evāsadhrīcīnam iva sma karoti chandāṁsy adhyāpayiṣyan saha vyāhṛtibhiḥ sapraṇava-śiras tripadīṁ sāvitrīṁ graiṣma-vāsantikān māsān adhīyānam apy asamaveta-rūpaṁ grāhayām āsa.
ชฎภรตะแสดงกิริยาต่อหน้าบิดาราวกับคนโง่ ทั้งที่บิดาพยายามสอนความรู้พระเวทอย่างเพียงพอ เขาทำตรงข้ามเพื่อให้บิดารู้ว่าเขาไม่เหมาะแก่การสอนและจะเลิกพยายาม เช่น สั่งให้ล้างมือหลังขับถ่าย เขากลับล้างก่อน ถึงกระนั้นบิดายังพยายามสอนในฤดูใบไม้ผลิและฤดูร้อน โดยสอนมนต์สāvitrī (คายตรี) สามบทพร้อมโอมการะและวยาหฤติ แต่แม้ผ่านสี่เดือนก็ยังสอนไม่สำเร็จ
FAQs
This verse describes Bharata appearing inattentive even while being taught Vedic meters and the Gāyatrī (Sāvitrī) mantra, indicating his inward detachment and absorption beyond ordinary academic training.
Because formal Vedic training for a qualified prince includes learning the Sāvitrī (Gāyatrī) preceded by Oṁ and accompanied by the vyāhṛtis; the text notes that Ṛṣabhadeva arranged this instruction even though Bharata did not manifest conventional attentiveness.
It highlights that external performance may not reveal inner realization; steady devotion and sincerity matter more than display, and spiritual focus can coexist with ordinary duties while remaining detached within.