Previous Verse

Srimad Bhagavatam — Ekadasha Skandha, Shloka 28

The Disappearance of Lord Śrī Kṛṣṇa and the Aftermath in Dvārakā

इत्थं हरेर्भगवतो रुचिरावतार- वीर्याणि बालचरितानि च शन्तमानि । अन्यत्र चेह च श्रुतानि गृणन् मनुष्यो भक्तिं परां परमहंसगतौ लभेत ॥ २८ ॥ कलेर्दोषनिधे राजन्नस्ति ह्येको महान् गुण: । कीर्तनादेव कृष्णस्य मुक्तसङ्ग: परं व्रजेत् ॥ ५१ ॥

itthaṁ harer bhagavato rucirāvatāra- vīryāṇi bāla-caritāni ca śantamāni anyatra ceha ca śrutāni gṛṇan manuṣyo bhaktiṁ parāṁ paramahaṁsa-gatau labheta

ดังนี้ วีรานุภาพแห่งอวตารอันงดงามของพระหริ ผู้เป็นภควาน ศรีกฤษณะ และลิลาวัยเยาว์อันนำความสงบ ได้ถูกพรรณนาไว้ในศรีมัดภาควตัมและคัมภีร์อื่น ๆ ผู้ใดสวดขับขานเรื่องราวเหล่านี้อย่างชัดเจน ผู้นั้นย่อมบรรลุภักติอันสูงสุดต่อศรีกฤษณะ ผู้เป็นจุดหมายของปรมหังสา ทั้งนี้ ข้าแต่พระราชา แม้กาลียุคเป็นขุมแห่งโทษ แต่มีคุณยิ่งหนึ่งประการ—เพียงด้วยการกีรตนพระนามกฤษณะ ก็หลุดพ้นจากความยึดติดและไปถึงบรมคติ

इत्थम्thus
इत्थम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootइत्थम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
हरेःof Hari
हरेः:
Ṣaṣṭhī-sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
भगवतःof the Lord
भगवतः:
Ṣaṣṭhī-sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
रुचिर-अवतार-वीर्याणिthe glories/powers of His beautiful incarnations
रुचिर-अवतार-वीर्याणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरुचिर (प्रातिपदिक) + अवतार (प्रातिपदिक) + वीर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन; बहुपद-तत्पुरुष (determinative): ‘रुचिराणाम् अवताराणां वीर्याणि’ (the powers/heroic deeds of charming descents)
बाल-चरितानिchildhood deeds
बाल-चरितानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootबाल (प्रातिपदिक) + चरित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘बालस्य चरितानि’ (childhood pastimes)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
शन्तमानिmost peaceful/most auspicious
शन्तमानि:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशन्तम (प्रातिपदिक; superlative of शान्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन; अतिशय (superlative) विशेषण of ‘वीर्याणि/चरितानि’
अन्यत्रelsewhere
अन्यत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअन्यत्र (अव्यय)
Formदेश/विषयवाचक अव्यय (adverb): elsewhere/otherwise
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
इहhere
इह:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb): here
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
श्रुतानिthings heard
श्रुतानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootश्रुत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √श्रु)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन; ‘heard (things)’
गृणन्praising/reciting
गृणन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootगृ (धातु)
Formवर्तमान कृदन्त (present active participle/शतृ), परस्मैपदी, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘praising/reciting’
मनुष्यःa human being
मनुष्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमनुष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
भक्तिम्devotion
भक्तिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
पराम्supreme
पराम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण of ‘भक्तिम्’
परमहंस-गतौin the state/path of the paramahaṁsas
परमहंस-गतौ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपरमहंस (प्रातिपदिक) + गति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘परमहंसानां गतिः’ (the path/state of paramahaṁsas)
लभेतmay attain
लभेत:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

Thus end the purports of the humble servants of His Divine Grace A.C. Bhaktivedanta Swami Prabhupāda to the Eleventh Canto, Thirty-first Chapter, of the Śrīmad-Bhāgavatam, entitled “The Disappearance of Lord Śrī Kṛṣṇa.”

H
Hari
B
Bhagavān (Kṛṣṇa/Viṣṇu)

FAQs

By hearing and reciting the Lord’s avatāra deeds—especially His peaceful, charming childhood pastimes—one gains supreme devotion leading to the paramahaṁsa path.

He highlights that these līlās are uniquely “śantamāni” (deeply pacifying) and that remembrance, hearing, and chanting of them elevates the heart to pure devotion.

Regularly listen to and recite Bhagavatam narrations of the Lord’s avatāras and Krishna-līlā, making them a daily habit to cultivate steady devotion and inner peace.