Shloka 14
Nimi Questions the Yogendras: Māyā, Cosmic Dissolution, Guru-Śaraṇāgati, Bhakti, and Deity Worship
हृतरूपं तु तमसा वायौ ज्योति: प्रलीयते । हृतस्पर्शोऽवकाशेन वायुर्नभसि लीयते । कालात्मना हृतगुणं नभ आत्मनि लीयते ॥ १४ ॥
hṛta-rūpaṁ tu tamasā vāyau jyotiḥ pralīyate hṛta-sparśo ’vakāśena vāyur nabhasi līyate kālātmanā hṛta-guṇaṁ nabha ātmani līyate
เมื่อความมืดพรากรูปจากธาตุไฟ ไฟย่อมสลายเข้าสู่ธาตุลม; เมื่อลมถูกอิทธิพลแห่งอากาศธาตุพรากคุณแห่งสัมผัส ลมย่อมรวมสู่อากาศธาตุ; และเมื่ออากาศธาตุถูกปรมาตมันในรูปกาลพรากคุณของมัน อากาศธาตุย่อมรวมสู่ อหังการะฝ่ายตมัส
FAQs
This verse describes a stepwise dissolution: fire’s form is overcome and it merges into air; air, losing touch, merges into ether; and ether, when its qualities are withdrawn by time (the Supreme), merges into the Self.
In the Uddhava Gita context, Krishna teaches detachment and liberation by showing that even the cosmos is temporary and ultimately resolves into the Supreme, encouraging Uddhava to fix his consciousness in the Self.
Remembering that all forms and sensations are temporary helps reduce anxiety and attachment, strengthening steady devotion and inner focus on the eternal Self (Bhagavān).