Srimad Bhagavatam — Ekadasha Skandha, Shloka 22
Sāṅkhya of Creation and Annihilation
Sarga–Nirodha-viveka
अन्ने प्रलीयते मर्त्यमन्नं धानासु लीयते । धाना भूमौ प्रलीयन्ते भूमिर्गन्धे प्रलीयते ॥ २२ ॥ अप्सु प्रलीयते गन्ध आपश्च स्वगुणे रसे । लीयते ज्योतिषि रसो ज्योती रूपे प्रलीयते ॥ २३ ॥ रूपं वायौ स च स्पर्शे लीयते सोऽपि चाम्बरे । अम्बरं शब्दतन्मात्र इन्द्रियाणि स्वयोनिषु ॥ २४ ॥ योनिर्वैकारिके सौम्य लीयते मनसीश्वरे । शब्दो भूतादिमप्येति भूतादिर्महति प्रभुः ॥ २५ ॥ स लीयते महान् स्वेषु गुणेषु गुणवत्तमः । तेऽव्यक्ते सम्प्रलीयन्ते तत् काले लीयतेऽव्यये ॥ २६ ॥ कालो मायामये जीवे जीव आत्मनि मय्यजे । आत्मा केवल आत्मस्थो विकल्पापायलक्षणः ॥ २७ ॥
anne pralīyate martyam annaṁ dhānāsu līyate dhānā bhūmau pralīyante bhūmir gandhe pralīyate
คราวมหาปรลัย กายอันมรณะของสัตว์โลกหลอมรวมสู่อาหาร; อาหารสู่เมล็ดธัญพืช, ธัญพืชสู่แผ่นดิน, แผ่นดินสู่กลิ่นอันละเอียด. กลิ่นสู่สายน้ำ, น้ำสู่รส, รสสู่ไฟ, ไฟสู่รูป; รูปสู่สัมผัส, สัมผัสสู่ลม, ลมสู่อากาศธาตุ, อากาศธาตุสู่ตนมาตรแห่งเสียง. อินทรีย์ทั้งหลายสู่ต้นกำเนิดคือเทพผู้กำกับ, เทพเหล่านั้นสู่ใจ, ใจสู่อหังการในสัทตวะ; เสียงสู่อหังการในตมัส แล้วสู่มหัตตัตตวะ; มหัตตัตตวะสู่คุณ, คุณสู่อวิยักตะ, อวิยักตะสู่กาล; กาลสู่มหาปุรุษ ผู้ปลุกเร้าชีวะทั้งปวง; และต้นธารชีวิตนั้นหลอมรวมสู่เรา ผู้เป็นปรมาตมันอันไม่เกิด. เราดำรงเดียวดาย ตั้งมั่นในตนเอง และจากเรานี้เอง การสร้างและการลายดับจึงปรากฏ
The annihilation of the material world is the reversal of the process of creation, and ultimately everything is merged to rest within the Supreme Lord, who remains full in His absolute position.