Srimad Bhagavatam — Ekadasha Skandha, Shloka 18
Sāṅkhya Enumeration of Tattvas, Distinction of Puruṣa–Prakṛti, and the Mechanics of Birth and Death
व्यक्तादयो विकुर्वाणा धातव: पुरुषेक्षया । लब्धवीर्या: सृजन्त्यण्डं संहता: प्रकृतेर्बलात् ॥ १८ ॥
vyaktādayo vikurvāṇā dhātavaḥ puruṣekṣayā labdha-vīryāḥ sṛjanty aṇḍaṁ saṁhatāḥ prakṛter balāt
เมื่อธาตุวัตถุทั้งหลายที่มีมหัตตัตตวะเป็นประธานแปรสภาพ ก็ได้รับพลังเฉพาะจากสายพระเนตรของพระผู้เป็นเจ้าสูงสุด แล้วด้วยกำลังของปฤกฤติ ธาตุเหล่านั้นรวมกันเป็นหนึ่ง ได้พลัง และก่อกำเนิดไข่จักรวาล
FAQs
This verse explains that the material elements transform and gain creative power under the glance of the Supreme Person (Puruṣa), then combine by the force of Prakṛti to produce the universal egg (aṇḍa).
To show that matter does not become creative independently—its potency is activated by the Supreme Lord’s supervision, after which nature’s modes drive the elements to combine and manifest the cosmos.
Recognize that material energy works under higher control; cultivate devotion and responsibility by aligning your actions with the Lord’s will rather than assuming matter and ego are the ultimate causes.